Bydgoszcz
7C
Słonecznie
87% wilgotność
Wiatr: 3km/h SSW
H 7 • L 7
5C
Sob
4C
Nd
6C
Pon
5C
Wt
5C
Sr
Kolizja samochodu osobowego z tramwajem linii nr 4 na Szpitalnej. Ruch w kierunku pętli Glinki wstrzymany.
Metropolia BydgoskaBydgoszczFotorelacjeCmentarz Starofarny i wielcy bydgoszczanie [ZDJĘCIA]
30.10.2017 | 15:16

Cmentarz Starofarny i wielcy bydgoszczanie [ZDJĘCIA]

Będąc na bydgoskim cmentarzu Starofarnym, warto, zatrzymując się przy miejscach spoczynku wielkich bydgoszczan, choć przez chwilę zastanowić się, jak ważne jest to miejsce w historii naszego miasta…

Zdjęcia: Stanisław Gazda

Cmentarz Starofarny w Bydgoszczy był pierwszym miejskim cmentarzem katolickim, usytuowanym w oddaleniu od świątyni parafialnej. Pierwsze pochówki miały tu miejsce w 1811 roku.

A to pochowani na cmentarzu Starofarnym bydgoszczanie, którzy swoimi czynami lub godną naśladowania postawą odegrali niebagatelną rolę w historii naszego miasta:

Teofil MAGDZIŃSKI (13.10.1818 w Szamotułach – 1.02.1889 w pociągu k/Zbąszynia). Działacz społeczny i narodowy. Obrońca praw Polaków. Od 1865 r. w Bydgoszczy. Założyciel Towarzystwa Przemysłowego. Działał we wszystkich polskich towarzystwach społecznych. Poseł do Izby Deputowanych Sejmu Pruskiego, a później do Parlamentu Rzeszy. Członek Rady Miejskiej. Patron ulicy na Starym Mieście.

Edmund BIGOŃSKI (29.10.1891 w Castrop, Niemcy – 10.12.1937 w Bydgoszczy). Dziennikarz walczący o prawa Polaków w Niemczech. Za tą działalność 10-krotnie sądzony. Od 1925 r. w Bydgoszczy. W Dzienniku Bydgoskim zajmował się polityką i sprawami społecznymi. Poseł i radny miejski.

Eugeniusz CZARLIŃSKI–SCHEDLIN (3.06.1838 w Chwarznie, pow. Kościerzyna – 26.03.1920 w Bydgoszczy). Powstaniec Styczniowy. Dr medycyny. Zasłużony organizator polskiego życia społecznego w okresie zaboru pruskiego. Patron ulicy Czarlińskich na osiedlu Niepodległości w Fordonie.

Gabriel Tadeusz HENNER (1884 we Lwowie – 24.02.1949 w Inowrocławiu). Adwokat. W 1911 r. wydał w Krakowie tomik wierszy „Resurectio Carminis”. Od 1920 r. w Bydgoszczy. Pamiętnik Łzy i myśli chrześcijańskiego życia wywołał ostry sprzeciw społeczeństwa i prasy. Wynikiem zainteresowania jej architekturą i pamiątkami był tomik wierszy „Stara Bydgoszcz” (1924). W tym samym roku wydał „Księgę godzin”. W 1921 r. Teatr Miejski wystawił jego misterium biblijne „Król Dawid”.

Władysław PACIORKIEWICZ (15.11.1876 w Żegrowie, Wlkp. – 6.07.1925 w Bydgoszczy). Konstruktor mechanik. Od 1921 r. w Bydgoszczy. Tu założył pierwszą polską wytwórnię maszyn do pisania. Skonstruował maszyny Pacior, Idea i Polonia. Na budynku, w którym mieszkał przy ul. Dolina 24 – tablica pamięci.

Maksymilian Antoni PIOTROWSKI (8.06.1813 w Bydgoszczy – 29.12.1875 w Królewcu). Artysta malarz. Obrazy: Śmierć Wandy, Chłopcy na tle murów zamku bydgoskiego, Madonna (w ołtarzu głównym kościoła p.w. św. Piotra i Pawła). Patron ulicy w Śródmieściu. Na kamienicy, w której się urodził przy ul. Długiej 22 – tablica pamięci.

Wanda POZNAŃSKA z d. Dmowska (23.07.1898 w Warszawie – 3.06.2003 w Montrealu, Kanada). Uczestniczyła jako stenograf w pracach Pokoju Ryskiego. Żona konsula II Rzeczypospolitej Polskiej Karola Poznańskiego. Mieszkała w Montrealu. Liczne dokumenty i dzieła sztuki, przekazała Muzeum Emigracji i Uchodźstwa Polskiego i Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego (obecnie UKW).

Julian Walenty PREJS ps. Sierp – Polaczek (13.02.1820 w Papowie Biskupim – 2.07.1904 w Bydgoszczy) . Wybitny działacz narodowy podczas zaboru pruskiego zwany Ojcem prasy ludowej. Wydawał kalendarze katolicko-polskie i inne opracowania dla Polaków. Od 1865 r. w Bydgoszczy. Propagował życie w trzeźwości. Patron ulicy na osiedlu Przylesie w Fordonie. Na budynku, w którym mieszkał przy ul. Terasy 2 – tablica pamięci.

Wanda ROLBIEWSKA (15.10.1876 w Broniszewicach, Wlkp. – 13.06.1952 w Bydgoszczy). Nauczycielka. Od 1905 r. organizatorka tajnego nauczania języka polskiego i historii. Założycielka i dyrektorka (1922 – 1939) Miejskiego Katolickiego Gimnazjum Żeńskiego.

Franciszek SIEMIRADZKI (12.01.1870 w Nowogródku, Białoruś – 22.01.1948 w Bydgoszczy). Inżynier. Od 1924 r. w Bydgoszczy. Organizator i dyrektor Państwowej Szkoły Przemysłowej (obecnie Zespół Szkół Mechanicznych przy ul. Świętej Trójcy 37). Działacz społeczny i gospodarczy. Prezes oddziału Stowarzyszenia Techników Polskich.

Jerzy SULIMA-KAMIŃSKI (20.09.1928 w Bydgoszczy – 19.03.2002 w Bydgoszczy). Dziennikarz, literat W latach 1955-1990 związany z redakcją literacką Polskiego Radia. Autor słuchowisk, felietonów, recenzji literackich, także powieści (Stan podgorączkowy, Lot na uwięzi, Bilet do Singapuru …) i trzytomowej bydgoskiej sagi Most Królowej Jadwigii. Radny. Patron mostu nad Brdą na Starym Mieście.

Józef Szugyi TRAJTLER (19.02.1877w Budapeszcie, Węgry – 31.01.1923 w Bydgoszczy). Węgier. Specjalista w dziedzinie budowy linii kolejowych. Od 1919 r. w Bydgoszczy, mianowany jako starszy radca rządowy naczelnikiem Urzędu Ruchu Kolei Państwowych. Jego zasługą było szybkie uruchomienie połączeń kolejowych po opuszczaniu miasta przez Niemców w styczniu 1920 r.

Henryk UMBREIT (ur. 29 listopada 1867 w Poznaniu, zm. 10 marca 1942 w Bydgoszczy). Po ukończeniu studiów farmaceutycznych i filozoficznych we Wrocławiu, działał w Polskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk. Od 1899 r. przez 3 lata był właścicielem apteki w Strzelnie, a następnie hurtowni „Umbreit Co Nast.” W 1924 r. z bratem Piotrem odkupił od niemieckiego właściciela aptekę „Pod Lwem” przy ul. Grunwaldzkiej 37 w Bydgoszczy. Henryk Umbreit był ofiarą niemieckiego terroru.

Emil WARMIŃSKI (15.03.1881 w Bydgoszczy – 8.06.1909 w Poznaniu). Lekarz. W 1905 r. wraca do Bydgoszczy Prezes T.G. Sokół. Działacz różnych stowarzyszeń społecznych i gospodarczych. Organizator Domu Polskiego przy ul. Gamma (1907). W pobliżu miejsca, gdzie był Dom Polski przy ul. Warmińskiego 11 – tablica pamięci.

Franciszek Aleksander WITECKI (9.07.1854 w Bydgoszczy – 23.02.1922 w Bydgoszczy). Prezes i jeden z założycieli Towarzystwa Śpiewu Halka. Prezes bydgoskiego Okręgu Śpiewaczego. Współzałożyciel TG Sokół. Założyciel Banku Przemysłowego przy ul. Długiej. W latach 1920 – 1922 prezes założonego przez siebie chóru Harmonia.
Patron ulicy na osiedlu Bohaterów w Fordonie.

Powiązane treści