Bydgoszcz
-0C
Niebo głównie zachmurzone
77% wilgotność
Wiatr: 6km/h NE
H 0 • L -2
-4C
Wt
-4C
Sr
-3C
Czw
-1C
Pt
-3C
Sob
Lista odwołanych wydarzeń i zamkniętych miejsc [AKTUALIZACJE NA BIEŻĄCO]
Metropolia BydgoskaAKTUALNOŚCICo nam powie Sąd Najwyższy w sprawie kredytów frankowych? cz.2 [RADCA w PIĄTEK]
12.02.2021 | 09:40

Co nam powie Sąd Najwyższy w sprawie kredytów frankowych? cz.2 [RADCA w PIĄTEK]

Na zdjęciu: Kredyty we Frankach są częstym tematem dyskusji.

Fot. freeimages

Tydzień temu odpowiadałem na pytanie 1 zadane Sądowi Najwyższego. Odnośnie pytań 2 i 3 pisałem już wcześniej, więc odsyłam do artykułu „Czy można odfrankowić umowę kredytu?

Dzisiaj przeanalizujemy pytanie 4, które brzmi: Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron czy też powstaje jedynie jedno roszczenie, równe różnicy spełnionych świadczeń, na rzecz tej strony, której łączne świadczenie miało wyższą wysokość?

W mojej ocenie powstają dwa odrębne roszczenia kredytobiorcy o zwrot zapłaconych rat oraz banku o zwrot kapitału.

Zgodnie z art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego, tj. takiego, w którym ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 1 i 2 k.c.)

Co istotne, po wyeliminowaniu umowy z obrotu prawnego, kredytobiorcy spełniają świadczenia polegające na zwrocie bankowi środków, które wcześniej od niego otrzymali.

Świadczenie ze strony kredytobiorcy może zostać uznane obiektywnie za zwrot wcześniej otrzymanych środków. Najpierw bowiem bank spełnił swoje świadczenie, stawiając do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę – mimo że nie był do tego zobowiązany. W tej sytuacji nawet wobec uznania umowy za nieważną istnieje więc stosunek prawny, który stanowi podstawę tak dokonanych przesunięć majątkowych. Są to właśnie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Wobec nieważności umowy nie istnieje stosunek prawny, który umożliwiałby rozdzielania świadczeń strony powodowej na część kapitałową i odsetkową.

Podkreślić należy, że stosunek prawny wynikający z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu powstaje z momentem zaistnienia określonych w przepisie przesłanek. Dla jego istnienia nie jest potrzebna jakakolwiek aktywność wierzyciela

Zarówno rolą przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jak i przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych jest przywrócenie zachwianej na skutek różnych zdarzeń (zachowań) równowagi pomiędzy określonymi podmiotami.

Posługiwanie się przez przedsiębiorcę niedozwolonymi postanowieniami umownymi w nie uzasadnia możliwości dopuszczenia do stanu, w którym konsument nie tylko korzystać będzie ze spełnionego na jego rzecz świadczenia, ale równocześnie uzyska zwrot spełnionych przez siebie świadczeń.

Ogólnie przyjętą zasadą jest, że korzystanie ze środków udostępnionych przez bank wiąże się z koniecznością ich zwrotu. O ile więc nieprawidłowe zachowanie przedsiębiorcy może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności umowy i pozbawienia go spodziewanych zysków, to nie może prowadzić do całkowicie nieuzasadnionego zubożenia.

Podsumowując, konsument – nawet jeśli stał się ofiarą stosowania przez przedsiębiorcę niedozwolonych postanowień umownych, nie może prowadzić do jego bezpodstawnego wzbogacenia.

Gdyby więc bank podjął w procesie obronę poprzez złożenie zarzutu potrącenia, winno ono być uwzględnione. Brak takiego zarzutu winien jednak skutkować zasądzeniem wszystkich kwot, które kredytobiorca świadczył na rzecz banku.


W razie pytań czy też wątpliwości napisz do mnie maila na adres: prawnik@metropoliabydgoska.pl.


Przemysław PIĄTEK
radca prawny
—————————–
» tel. 792 262 264
»  www.radcapiatek.pl
https://www.facebook.com/radcapiatek/

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Powiązane treści