Bydgoszcz
0C
Niebo głównie zachmurzone
68% wilgotność
Wiatr: 6km/h E
H 0 • L 0
-4C
Czw
-4C
Pt
1C
Sob
3C
Nd
-2C
Pon
Metropolia BydgoskaAKTUALNOŚCIKto, jak i na kogo? Wybory samorządowe w pigułce [NIEZBĘDNIK PRZED GŁOSOWANIEM]
Wybory_parlamentarne_w_Polsce_w_2015_roku_01_wikipedia
19.10.2018 | 09:14

Kto, jak i na kogo? Wybory samorządowe w pigułce [NIEZBĘDNIK PRZED GŁOSOWANIEM]

Na zdjęciu:

Fot. Wikipedia (wolna licencja)

W najbliższą niedzielę wybierzemy wójtów, burmistrzów, prezydentów oraz radnych gmin, powiatów i województw. Kto może głosować i na kogo? Jak będą liczone głosy? Którzy kandydaci uzyskają mandat? Odpowiadamy na te i inne pytania.

Kto może iść na wybory?

Głosować mogą osoby pełnoletnie, które mają pełnię praw publicznych i są wpisane do rejestru wyborców. Są to nie tylko osoby z polskim obywatelstwem, ale też obywatele państw Unii Europejskiej na stałe mieszkający w Polsce – oni mogą wskazać kandydatów do rad gmin oraz na wójta/burmistrza/prezydenta.

Głosuje się według miejsca stałego zamieszkania, które jednak nie musi być tożsame z miejscem zameldowania. Aby tak się stało, należy złożyć wniosek o zarejestrowanie, przedstawiając na przykład rachunki potwierdzające zamieszkanie. Nie można dopisać się do listy w innej gminie niż ta, w której stale zamieszkujemy.

Okręgi i mandaty

Radni gmin podejmują uchwały, zaś wójt (lub burmistrz albo prezydent) kieruje gminą, realizuje uchwały, przedstawia ich projekty oraz kontroluje gminne instytucje. W gminach do 20 tysięcy mieszkańców radni wybierani są w okręgach jednomandatowych, zaś większe gminy dzielone są na okręgi, w których wybieranych jest od pięciu do ośmiu radnych. Bydgoszczanie wybiorą łącznie 31 osób w sześciu okręgach. Najwięcej, bo sześciu, w Fordonie. Z pozostałych okręgów pochodzić będzie po pięciu radnych.

Województwo odpowiada m.in. za szpitale specjalistyczne, infrastrukturę i transport kolejowy, regionalny transport autobusy, ochronę zabytków, zarządzanie największymi instytucjami kultury oraz rozwój gospodarczy i społeczny regionu poprzez na przykład dzielenie środków unijnych. Województwo kujawsko-pomorskie podzielone jest na sześć pięciomandatowych okręgów.  Mieszkańcy Bydgoszczy głosować będą w ramach okręgu nr 1 obejmującego tylko największe miasto regionu. Okręg nr 2 skupia powiaty bydgoski, sępoleński, świecki i tucholski, zaś powiaty inowrocławski, mogileński, nakielski i żniński znalazły się w okręgu nr 5.

W nowej kadencji w sejmiku zasiądzie 30 radnych, czyli o trzech mniej niż obecnie. Jest to spowodowane spadkiem liczby mieszkańców województwa, w którym na koniec minionego roku żyło 1,987 mln osób. Zgodnie z przepisami w województwach do 2 mln mieszkańców wybieranych jest 30 radnych, a trzech kolejnych radnych przypada na każde kolejne 500 tys. mieszkańców.

Kto zostanie wybrany?

Mandaty dzielone będą między te komitety, które przekroczą 5-procentowy próg wyborczy. Podział odbywać będzie się metodą D’Hondta. Liczba głosów każdego komitetu uczestniczącego w podziale mandatów zostanie podzielona przez kolejne liczby naturalne. Największe wyniki w każdym okręgu pozwolą zdobyć mandaty.

Jeśli więc przykładowy komitet A uzyska 1200 głosów (w rezultacie dzielenia otrzymamy liczby: 1200, 600, 400, 300), komitet B – 900 (po dzieleniu: 900, 450 i 300), zaś komitet C – 600 (600, 300, 200), to w pięciomandatowym okręgu komitet A zyska dwa mandaty (za wyniki 1200 i 600, warto podkreślić – są to rezultaty dzielenia, a nie konkretne liczby głosów na danego kandydata), komitet B również dwa (za wyniki 900 i 450), a komitet C – jeden mandat (za wynik 600). Gdyby do zdobycia był jeszcze szósty mandat, to wówczas trafiłby on do komitetu A (za wynik 400).

Mandaty trafiają do tych kandydatów, którzy uzyskali najwyższe wyniki w danym komitecie, niezależnie od miejsca na liście. Może też zdarzyć się, że jeśli jeden z kandydatów zdobędzie nadzwyczaj dużą liczbę głosów, to pozwoli także zdobyć mandat kolejnej osobie, choć jej wynik indywidualny będzie niższy niż na przykład  kandydatów z innych ugrupowań, którzy mandatu nie uzyskają. Taki sam system obowiązuje w wyborach do rad gmin, rad powiatu i sejmików województwa.

Głosowanie

W niedzielę, 21 października lokale wyborcze będą otwarte od godz. 7:00 do godz. 21:00.

Aby zagłosować, należy wziąć dokument poświadczający tożsamość, czyli dowód osobisty lub paszport. W zależności od miejsca zamieszkania, wyborca otrzyma trzy lub cztery karty do głosowania. W miastach na prawach powiatu komisja wyda karty w wyborach do rady miasta, do sejmiku województwa oraz na prezydent.  W gminach lub w miastach, które nie są miastami na prawach powiatu, dojdzie jeszcze karta dotycząca wyborów do rad powiatu.

Karta do wyboru wójta, burmistrza lub prezydenta będzie zawierała nazwiska kandydatów na różowym tle, a pod nimi – skrót nazwy komitetu wyborczego oraz – jeśli jest – znak graficzny symbolizujący komitet. Zagłosować należy poprzez postawienie znaku X (dwóch linii przecinających się w obrębie kratki) obok nazwiska.

W wyborach do rad gmin powyżej 20 tys. mieszkańców należy najpierw znaleźć listę kandydatów, na którą chce się zagłosować i dopiero tam postawić X. Jeśli zagłosuje się na kandydatów z więcej niż jednej listy, głos będzie nieważny. W tym przypadku nazwiska zamieszczone są na szarym tle. Jednego kandydata można wybrać także do sejmiku województwa. Nazwiskom towarzyszyć będzie kolor niebieski.

Dopisek lub znak, który ma formę nieprzecinających się linii nie ma wpływu na ważność głosu. Zamazanie kratki w sposób, w którym da się wyróżnić dwie przecinające się linie, sprawi, że głos nie będzie liczony. Jednolite zamazanie kratki, które może powodować niepewność, czy pod nim jest znak X, stwarza ryzyko uznania głosu za nieważny. Dlatego Państwowa Komisja Wyborcza apeluje, by nie zamazywać kratek.

Instrukcje dotyczące głosowania znajdować będą się u dołu karty wyborczej.

Wyniki i wątpliwości

Po zakończeniu głosowania urna będzie pieczętowana i przekazana komisji ds. ustalenia wyników głosowania. Z czynności tej przyrządzony zostanie protokół. Obie komisje wspólnie ustalą m.in. liczbę wydanych kart. Otwarta zostanie urna, a głosy będą podzielone na cztery grupy. Wyniki liczenia zostaną przedstawione w widocznym miejscu, np. na drzwiach lokalu wyborczego, a następnie przekazane do powiatowej, gminnej i w dalszej kolejności wojewódzkiej komisji wyborczej, które stwierdzą, kto został wybrany.

Nieprawidłowości można zgłaszać osobiście lub przez mężów zaufania i obserwatorów społecznych. Głosy będą wrzucone do przezroczystych urn, a ich liczenie oraz inne czynności komisji wyborczych mogą być filmowane. W przypadku zakłócania ciszy wyborczej, na przykład poprzez rozdawanie ulotek lub agitowanie, należy powiadomić policję. Protesty można będzie zgłaszać w ciągu czternastu dni od ogłoszenia zbiorczych wyników na obszarze województwa.

W całej Polsce wybranych zostanie około 40 tysięcy radnych gmin, prawie 2500 wójtów, burmistrzów lub prezydentów oraz ponad 500 radnych województw.

Powiązane treści