Bydgoszcz
16C
Słonecznie
36% wilgotność
Wiatr: 6km/h ENE
H 18 • L 15
16C
Sr
19C
Czw
24C
Pt
17C
Sob
13C
Nd
Lista odwołanych wydarzeń i zamkniętych miejsc [AKTUALIZACJE NA BIEŻĄCO]
Metropolia BydgoskaBydgoszczGastronomiaWeganizm.  Chwilowy trend czy głos zdrowego rozsądku?
13.05.2022 | 11:37

Weganizm.  Chwilowy trend czy głos zdrowego rozsądku?

Na zdjęciu: Weganizm jest coraz popularniejszy.

Fot. freepik

W ostatnim czasie w Polsce obserwujemy wzrost zainteresowania dietą roślinną. Pasztet wegański i mleko sojowe to jedynie kropla w morzu wciąż powiększającej się różnorodności produktów odzwierzęcych. Czy popularność diety roślinnej w Polsce w ostatnich latach zawdzięczamy zdrowemu rozsądkowi, czy jedynie modzie na bycie „eko”?

Produkty wegańskie, choć w Polsce pojawiły się dopiero niedawno, obecnie są coraz powszechniejszym zjawiskiem. Świadczy o tym fakt, iż na rynku obserwuje się rosnący wybór produktów tego typu, a producenci prześcigają się w tworzeniu coraz nowszych i ciekawych rozwiązań. Wielu z nas zapomina jednak, że dieta bezmięsna znana jest już od starożytności, choć niewątpliwie dopiero teraz przeżywa swój rozkwit.

Na początek trochę liczb. Według raportu Brytyjskiego Towarzystwa Wegańskiego zainteresowanie dietą bezmięsną wzrosło w 2019 roku aż o 987%. Co więcej, zgodnie z wyszukiwarką Google odnajdywanie pozycji związanych z weganizmem zwiększyło się czterokrotnie w ciągu 5 lat między 2012 a 2017 rokiem, a  zainteresowanie dietą stricte wegańską jest 3-krotnie większe niż innymi dietami.

Warto podkreślić, że osoby, które wykazały chęć zmiany sposobu odżywiania, stanowią ok. 21,7% społeczeństwa w wieku 18-24 lat. Z kolei w wieku 55 lat lub więcej zaledwie 8% społeczeństwa zamierza przejść na dietę wegańską. Jak widać po powyższych statystykach, większość osób, które ograniczyły lub całkowicie zaprzestały spożywania produktów pochodzenia zwierzęcego to osoby młode.

Pomimo niewątpliwego wzrostu zainteresowania bezmięsnym stylem życia, nadal aż 91,6% Polaków przyznaje się do spożywania produktów mięsnych.

Boom na weganizm w czasie pandemii

Według badań przeprowadzonych przez redakcję Chef’s Pencil popularność diety wegańskiej wzrosła gwałtownie na początku pandemii, gdy ludzie, siedząc w domach, poszukiwali nowego. Potwierdza to również jeden z największych producentów żywności wegańskiej – Impossible Foods, który w 2020 roku odnotował rekordową sprzedaż.

Co więcej, również po przeanalizowaniu danych z Google Trends, widać, że zainteresowanie dietą wegańską w czasach pandemii było wyjątkowo wysokie. Największe odnotowano w Wielkiej Brytanii, Australii, Austrii, Izraelu, Nowej Zelandii i w Niemczech.

Czy dieta wegańska jest zdrowa?

Kwestią sporną pozostaje to, czy dieta oparta na produktach roślinnych jest zdrowa. Zdania na ten temat są podzielone. Według Amerykańskiej Akademii Żywienia jest ona odpowiednia nawet dla sportowców, choć ważne, aby została prawidłowo skomponowana. Wówczas witaminy znajdujące się w pokarmie dostarczają wszystkich niezbędnych wartości odżywczych.

Odmienne zdanie mają naukowcy z Niemieckiego Federalnego Instytutu Oceny Ryzyka, którzy odkryli, że osoby będące na diecie wegańskiej mogą mieć słabsze kości z powodu mniejszego poziomu wapnia. W ramach innego eksperymentu dokonano analizy staniu zdrowia ludzi z dwóch grup społecznych (36 wegan i 36 wszystkożerców).

Za pomocą ultrasonografu wyszło na jaw, że weganie cechują się słabszą strukturą kości, co przyczynia się do częstszych urazów i złamań.  Wniosek ten potwierdza inne badanie,  które wykazało, że weganie 2-3 razy częściej ulegali pęknięciom kości biodrowych i dwukrotnie częściej występowały u nich złamania kości kończyn dolnych niż u mięsożercy. Przyczyną jest między innymi ograniczona ilość białka w diecie.

Zgodnie ze Stanowiskiem Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka Polskiej Akademii Nauk, wartość odżywcza i bezpieczeństwo zdrowotne diet wegetariańskich są w znacznym stopniu zależne od praktykowanej odmiany, a odpowiednio urozmaicone i skomponowane racje pokarmowe mogą dostarczać wszystkich niezbędnych do życia składników odżywczych w ilościach określonych przez zalecane normy żywieniowe.

– Natomiast weganizm i inne radykalne odmiany wegetarianizmu, wykluczające wszelką żywność pochodzenia zwierzęcego, w warunkach polskich nie są pełnowartościowe pod względem wartości odżywczej – czytamy w stanowisku PAN. – Niebezpieczeństwo niedoborów żywieniowych w przypadku stosowania tego typu diet wegetariańskich można ograniczyć przez korzystanie z produktów wzbogacanych w witaminy i składniki mineralne oraz stosowanie witaminowo-mineralnych suplementów diety – zaleca Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka

Jak więc wynika z opinii PAN, pojęcie diety zdrowej zależy w dużej mierze od jej rodzaju. Jednocześnie nie każda dieta wegetariańska stosowana racjonalnie dostarcza niezbędnych wartości odżywczych. Zdrowsze są te spośród jej odmian, które pozwalają na spożywanie niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego niż wyłącznie dieta roślinna. Co więcej, nie powinna być ona stosowana u dzieci i niemowląt z powodu ryzyka nieprawidłowego rozwoju organizmu.

Jeszcze innej myśli są jednak naukowcy z Harvardu. – Badania potwierdzają korzyści płynące z diety bezmięsnej. Obecnie diety na bazie produktów roślinnych  uznawane są nie tylko za odżywcze, ale pomagają też w profilaktyce chorób przewlekłych. Odpowiednio skomponowana dieta wegetariańska, w tym dieta wegańska, jest zdrowa, odżywcza i może nieść korzyści zdrowotne wynikające z zapobiegania lub leczenia niektórych chorób.

Opinie są podzielone nie tylko wśród naukowców, ale również wśród przeciętnych użytkowników internetu.  Zdaniem wielu komentujących w mediach społecznościowych, dieta wegańska – choć nie jest uważana za najzdrowszą (jest nią dieta śródziemnomorska) – dostarcza niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania składników odżywczych. Przeciwnicy tej teorii uważają, że weganie są słabsi i mniej odporni na choroby.

Gwiazdy i weganizm

Stanowisko dotyczące tego tematu wygłaszają także osoby publiczne. Znana w Polsce restauratorka – Magda Gessler, pomimo że w swoim programie pokazuję wiele mięsnych dań, sama jada je stosunkowo rzadko.

Według pani Magdy nie powinno się jeść mięsa więcej niż 2 lub 3 razy w tygodniu, a dieta z dużą ilość produktów zwierzęcych nie jest dla nas najzdrowsza.  Podobnego zdania jest jedna z najsłynniejszych podróżniczek – Martyna Wojciechowska, która dodatkowo podkreśla, że zmiana sposobu odżywania jest nie tylko istotna dla nas, ale i dla środowiska zwierzęcego.

Anna Domańska: Dieta wegańska jest zdrowa, ale pod warunkiem

W gabinecie dietetycznym Fresh Life w Bydgoszczy pracuje na co dzień mgr Anna Domańska. Z wykształcenia jest dietetykiem klinicznym i sportowym. Co na podstawie swoich doświadczeń sądzi o weganizmie?

Aneta Siwiak: Czy według Pani opinii dieta wegańska jest zdrowa?
mgr Anna Domańska:
Jest zdrowa, pod warunkiem, że osoba, która ją stosuje ma odpowiednią wiedzę o jej bilansowaniu. Odpowiednie dobieranie produktów białkowych, tłuszczowych, węglowodanowych i szukanie zdrowych zamienników ma na celu zapobieganie niedoborom lub nadmiarom pokarmowym (istnieje np. ryzyko niedoboru białka, żelaza, witaminy B12, wapnia lub nadmiaru węglowodanów czy błonnika pokarmowego)

– Czy są osoby, które nie powinny jej stosować, np. cierpiące na konkretne dolegliwości zdrowotne?
– Wstępnie na początku można zawsze spróbować oszacować wartość odżywczą diety wegańskiej dla osoby chorej. Dzięki temu będzie ona mogła ocenić, czy uda jej się ją zrealizować. Dietę wegańską można wypróbować w wersji lekkostrawnej niskobłonnikowej (np. dla chorych na stany zapalne żołądka czy jelit) ale jest ryzyko niedoboru białka, bo odpada nam najważniejsze jego źródło, czyli nasiona roślin strączkowych. Wszystko zależy od stopnia zaawansowania choroby, bo jeśli taka dieta miałaby trwać w krótkim czasie i strączki wdrażane byłyby potem stopniowo (np. w postaci past) to ryzyko niedoborów jest mniejsze. Nadal jest też kontrowersyjne stosowanie tej diety u kobiet w ciąży, karmiących, dzieci, osób w okresie rekonwalescencji. Myślę, że bez odpowiednio dobranych suplementów tu się nie obędzie.

– Czy w Pani opinii są diety, które bardziej by Pani polecała niż dietę wegańską?
– Uważam, że modyfikacja chociaż o włączenie jajek będzie zdrowszą opcją.

– Czy według Pani popularność diety wegańskiej w ostatnim czasie zawdzięczamy zdrowemu rozsądkowi, czy jedynie modzie na bycie eko?
– Ludzie są coraz bardziej świadomi, mają coraz większą wiedzę (też zapewne ze względu na jej większą dostępność), wszechobecność przepisów wegańskich, możliwość zakupu świetnych przypraw i różnorodnych produktów, które tę dietę uatrakcyjniają sprawiają, że ta dieta staje się kwestią chyba zdrowego rozsądku i chęcią urozmaicenia własnej diety. Ktoś nazwał sposób żywienia, nie narzucający zakazu jedzenia produktów zwierzęcych (spożywanych wedle potrzeb średnio 2 razy w tygodniu, pod postacią mięsa, reszta może pojawiać się na co dzień) fleksitarianizmem. Myślę że to też jest dobra opcja, bo daje w pewnym sensie wolność żywieniową. A na tym też wielu ludziom zależy.


Możemy więc stwierdzić, że dieta wegańska jest zdrowa, choć należy pamiętać  o prawidłowym jej zbilansowaniu. Wówczas będzie ona dla nas pełnowartościowa. Nie jest jednak wskazana dla każdego, a przeciwwskazaniem może być ciąża oraz karmienie piersią. Nie powinno stosować się jej również u dzieci i osób w okresie rekonwalescencji. Ponadto zdaniem dietetyka zdrowsze od diety wegańskiej są jej modyfikacje, co potwierdza stanowisko Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka PAN. Jest ona jednak doskonałą możliwości do eksperymentowania w kuchni i urozmaicenia nawyków żywieniowych.

Zdaniem autora

Dieta wegańska jest obecnie przede wszystkim trendem, choć nieszkodliwym,  a nawet mającym wiele cech pozytywnych. Jeszcze kilka lat temu odrzucenie jedzenia chociażby samego mięsa, a co dopiero innych produktów ze składnikami pochodzenia zwierzęcego, uważano za fanaberię. Dziś taki sposób życia nie powinien nikogo dziwić, choć często wegetarianie lub weganie spotykają się z krytyką.

Kwestią trudną do rozstrzygnięcia pozostaje, czy osoby, które się na nią zdecydowały, robią to np. z pobudek etycznych.  Niezależnie jednak jakie są ich intencje, dieta wegańska na pewno nie jest  szkodliwa, ale może być niewystarczająca do prawidłowego funkcjonowania.

Warto również zaznaczyć, że samo odrzucenie mięsa nie jest równoznaczne z przejściem na weganizm, ponieważ wzorowi weganie rezygnują nie tylko z jego spożywania, ale i z innych składników pochodzenia zwierzęcego oraz pielęgnacji i produktów ubraniowych, które mogą takowe składniki zawierać.

Zwiększone zainteresowanie dieta bezmięsną  w ostatnich latach może być też spowodowane większą świadomością społeczeństwa na temat złego traktowania zwierząt.  Zauważmy, że powstaje coraz więcej kampanii nagłośniających problem, jak również wiele restrykcji z tym związanych.

Weganizm.  Chwilowy trend czy głos zdrowego rozsądku?
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments