Bydgoszcz
10C
Niebo głównie zachmurzone
76% wilgotność
Wiatr: 4km/h S
H 11 • L 9
10C
Sr
16C
Czw
15C
Pt
12C
Sob
10C
Nd
Lista odwołanych wydarzeń i zamkniętych miejsc [AKTUALIZACJE NA BIEŻĄCO]
Metropolia BydgoskaAKTUALNOŚCIZakaz konkurencji, a więc czego nie może pracownik [RADCA w PIĄTEK]
biuro, komputer, mail - pixabay
29.03.2019 | 12:05

Zakaz konkurencji, a więc czego nie może pracownik [RADCA w PIĄTEK]

Na zdjęciu: Baza klientów to cenne narzędzie, którego przedsiębiorca strzeże jako oka w głowie.

Fot. pixabay

Baza klientów czy też know-how pracodawcy to bardzo cenne narzędzie, którego każdy przedsiębiorca strzeże jako oka w głowie. Nic więc dziwnego, że pracodawcy w celu  zabezpieczenia swojego przedsiębiorstwa przed wyciekiem poufnych informacji zawierają w umowach z pracownikami odpowiednie klauzule. Tej tematyce poświęcę dzisiejszy artykuł.

Pierwszym wątkiem dzisiejszego artykułu jest zakaz konkurencji w trakcie trwania zatrudnienia. Zapis o zakazie konkurencji może zostać zawarty na czas trwania umowy. Na podstawie takiej standardowej klauzuli zabrania się pracownikowi prowadzenia wszelkiej działalności na rzecz  podmiotów konkurencyjnych wobec pracodawcy. W praktyce oznacza to, że pracownik w trakcie zatrudnienia nie może wykonywać pracy na rzecz innego (konkurencyjnego) podmiotu, jeśli jego obowiązki są zbieżne przynajmniej w części z obowiązkami u pracodawcy.

Powyższe uwagi dotyczą też prowadzenia własnej działalności gospodarczej, której zakres mógłby być konkurencyjny wobec pracodawcy.

Istotą klauzuli o zakazie konkurencji jest fakt, że pracownik nie może działać na szkodę pracodawcy. Odpłatność świadczenia jest prawnie relewantna. Oznacza to, że pracownik nawet świadcząc jakieś usługi bezpłatnie na rzecz innego podmiotu, zobowiązany jest do powstrzymywania się od czynności, które mogłyby pracodawcę narazić na uszczerbek majątkowy.

Drugim wątkiem artykułu jest kwestia klauzuli o zakazie konkurencji po zakończeniu stosunku pracy. Od razu należy zaznaczyć, że zapis o zakazie konkurencji może obowiązywać także po zakończeniu stosunku pracy. Porozumienie dotyczące zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy powinno być podpisane wraz z umową o pracę albo w czasie trwania stosunku pracy.

Po zakończeniu zatrudnienia, pracodawca może jednak zawrzeć umowę cywilnoprawną z pracownikiem, zawierającą zbieżne postanowienia jak opisywana klauzula. Źródłem takiego porozumienia jest swoboda umów zawarta w kodeksie cywilny.

Istotne jest, że zapis o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia można zastosować tylko do pracownika posiadającego szczególnie ważne informacje związane z działalnością przedsiębiorstwa pracodawcy, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

W sytuacji, gdy pracownik nie podsiada szczególnie ważnych informacji ani dostępu do nich, klauzula jest niezasadna.

Po zakończeniu stosunku pracy, klauzula o zakazie konkurencji wiąże się z odszkodowaniem dla pracownika. Niewywiązywanie się pracodawcy z tego obowiązku powoduje, że staje się ona nieważna. Pracownikowi przysługuje za przestrzeganie klauzuli o zakazie konkurencji ekwiwalent w wysokości minimum 25% wynagrodzenia, które pracownik otrzymywał w chwili zakończenia stosunku pracy.

Okoliczność, że pracownik podjął nowe zatrudnienie, jeśli nie jest ono konkurencyjne wobec poprzedniego pracodawcy, niema znaczenia dla wypłaty ekwiwalentu.

Zobacz również:

Czy mogę żądać od organu administracji publicznej odpisów dokumentów?

W przypadku, gdy pracownik naruszy postanowienia dotyczące zakazu konkurencji, pracodawcy przysługuje roszczenie z tytułu odszkodowania za zakaz pracy dla konkurencji. Zapisy o zakazie konkurencji zobowiązują pracownika do niepodejmowania jakichkolwiek czynności wbrew interesom swojego pracodawcy, o czym pisałem już wcześniej. Złamanie postanowień podpisanej klauzuli dla pracownika wiąże się prawnymi konsekwencjami. Po pierwsze pracownik ponosi odpowiedzialność finansową za złamanie zakazu konkurencji. Jeśli działanie pracownika było świadome, odpowiedzialność odszkodowawczą w pełni ponosi pracownik. W sytuacji, gdy zrobił to nieumyślnie, odszkodowanie dla pracodawcy może wynosić maksymalnie trzykrotność wynagrodzenia pracownika.

W pewnych okolicznościach sprawy złamanie zakazu konkurencji może być potraktowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, co  może wiązać się z rozwiązaniem umowy z pracownikiem z jego winy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, czyli tzw. zwolnieniem dyscyplinarnym.

Podsumowując, klauzula o zakazie konkurencji powinna być sporządzona w formie pisemnej, zawierać okres, w którym obowiązuje, zawierać zakres działalności, której pracownik nie może wykonywać w czasie trwania zakazu, zawierać wysokość odszkodowania należnego pracownikowi, w przypadku obowiązywania klauzuli po zakończeniu stosunku pracy, być umową między pracownikiem a pracodawcą (samo oświadczenie pracownika nie jest wiążące)

Treść zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia, jaki może zawrzeć pracodawca z pracownikiem reguluje art. 101 § 1 kodeksu pracy (dalej kp) odwołując się do treści art. 101 § 1 k.p.. Zgodnie z tymi regulacjami strony stosunku pracy mogą uzgodnić w odrębnej umowie, iż pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy albo na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. W umowie określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy z tytułu uniemożliwienia podejmowania działalności konkurencyjnej.

Zakaz konkurencji może przestać obowiązywać przed upływem terminu, na jaki został uzgodniony jedynie w dwóch przypadkach:

·       w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz bądź też

·       w przypadku niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania.

Niedopuszczalna jest sytuacja, w której były pracodawca kończąc działalność objętą zakazem konkurencji zaprzestaje wypłaty odszkodowania z uwagi na niecelowość trwania zakazu konkurencji. Służy to ochronie uzasadnionych interesów pracownika, który ma prawo żądać od byłego pracodawcy wypełnienia zaciągniętych zobowiązań umownych, a kwestie zaprzestania lub ograniczenia wykonywania działalności danego rodzaju zawsze leżą po stronie byłego pracodawcy.

Podstawa prawna: art. 101 § 1  ustawy Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2432.)


POTRZEBUJESZ PORADY PRAWNEJ? Napisz na prawnik@metropoliabydgoska.pl! Wybrane sprawy omówimy.


Przemysław PIĄTEK
radca prawny
—————————–
» tel. 792 262 264
»  www.radcapiatek.pl

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o

Powiązane treści