W tę sobotę odbędzie się inscenizacja bitwy o Bydgoszcz. Polacy pokonali w niej Prusaków

Dodano: 14.10.2026 | 09:57

Na zdjęciu: W bitwie o Bydgoszcz walczyły oddziały dowodzone przez generała Jana Henryka Dąbrowskiego.

Fot. Wikimedia Commons

W tę sobotę, 17 października Regionalny Oddział PTTK Szlak Brdy w Bydgoszczy organizuje inscenizację historyczną upamiętniającą bitwę o Bydgoszcz, do której doszło w październiku 1794 roku. Wojska polskie pokonały w niej Prusaków.

Latem 1794 roku doszło do wybuchu Powstania Wielkopolskiego – krótkiego zrywu będącego częścią toczącego się na ostatnich skrawkach upadającej Rzeczypospolitej Powstania Kościuszkowskiego. 2 października 1794 roku 4000 żołnierzy regularnego polskiego wojska, w tym ok. 1000-osobowa brygada kawalerii gen. Antoniego Madalińskiego i towarzyszące im oddziały powstańcze (ok. 3000 osób) pod dowództwem gen. Jana Henryka Dąbrowskiego po oblężeniu szturmem zdobyły Bydgoszcz, przeganiając z miasta doborowe oddziały pruskie. Pod względem liczby walczących była to jedna z większych bitew podczas całej Insurekcji Kościuszkowskiej i zakończyła się druzgocącym zwycięstwem Polaków.

– Zwycięska bitwa o Bydgoszcz z października 1794 roku była wydarzeniem, które zdecydowanie należy upamiętnić, nie tylko jako ważny moment historii regionalnej, ale także w kontekście walki o niepodległość pierwszego powstania wielkopolskiego, które objęło tereny od 22 lat znajdujące się w Prusach. Sam fakt rozbicia doborowych oddziałów pruskich wysłanych przez Fryderyka Wilhelma II do stłumienia powstania wielkopolskiego odbił się szerokim echem. Mimo iż po stronie pruskiej miasta i przeprawy przez Brdę broniły najlepsze oddziały, dzięki świetnej taktyce Polaków i zaatakowaniu z trzech stron udało się pokonać wroga w zaledwie dwie godziny. W bitwie stracił nie tylko dowódcę, słynącego z okrucieństwa pułkownika Johanna Friedricha Székelyego, ale także 550 żołnierzy. Potyczka mogła odwrócić losy całego Powstania Kościuszkowskiego, lecz zaledwie osiem dni potem w wyniku błędów taktycznych Polacy ponieśli klęskę pod Maciejowicami i stracili przywódcę Insurekcji. Wówczas zdobyte miasto zostało opuszczone przez wojsko polskie bez walki – podkreśla PTTK Szlak Brdy.

Bitwa pod Bydgoszczą czy też bitwa na moście Gdańskim doczekała się swojego uwiecznienia w pracy nieznanego autora. Wydarzenia z 2 października 1794 roku dokumentuje pochodzący z XIX wieku miedzioryt. Znajduje się on w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Upamiętnienie bitwy o Bydgoszcz w Powstaniu Wielkopolskim 1794 roku odbędzie się w tę sobotę, 17 października. Rozpocznie się grą miejską, która wystartuje o 14:00 ze Wzgórza Dąbrowskiego na Szwederowie i poprowadzi uczestników na Stare Miasto. Oficjalne rozpoczęcie wydarzenia nastąpi o 15:30 w amfiteatrze przy ul. Grodzkiej.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: „Pójdę, jak Wałęsa dołoży”. 31 lat temu otworzył się pierwszy w Bydgoszczy McDonald’s

Inscenizację bitwy o Bydgoszcz, zwanej też bitwą na Moście Gdańskim, zaplanowano między godzinami 16:00 a 17:00. Na Moście Staromiejskim i w jego bezpośrednim otoczeniu, czyli w historycznej przestrzeni, gdzie miały miejsce najważniejsze momenty bitwy, 30-osobowa grupa rekonstrukcyjna zorganizuje inscenizację przedstawiającą zdobycie mostu oraz śmiertelne postrzelenie w nogę pruskiego dowódcy kulą armatnią. – Przedstawienie będzie miało miejsce na jezdni oraz na chodniku po stronie wschodniej mostu. Podczas pokazu planujemy także wykorzystać atrapę armaty. Po inscenizacji na terenie amfiteatru przy ul. Grodzkiej będzie stoisko z elementami kultury materialnej, omówienie strojów z epoki, scenki rodzajowe, np. musztry – informują organizatorzy.

O 17:00 w Muzeum Historii Bydgoszczy (Spichrze nad Brdą) odbędzie się prelekcja historyczna przedstawiająca wydarzenia z 1794 roku i ich znaczenie. Między 17:00 a 19:00 na Barce Lemara zostanie zorganizowana gra dla dzieci popularyzująca historię Bydgoszczy, a między 18:00 a 19:30 na ulicy Spichlernej, na nabrzeżu przy zabytkowych spichrzach zostanie zorganizowane kino plenerowe. Wyświetlony zostanie film popularnonaukowy o bitwie o Bydgoszcz, zrealizowany przez Miejskie Centrum Kultury.