Lista odwołanych wydarzeń i zamkniętych miejsc [AKTUALIZACJE NA BIEŻĄCO]

Dysfagia – czym są zaburzenia połykania? Jak je leczyć?

Dodano: 10.11.2023 | 19:52

Na zdjęciu: Dysfagia to nazwa zaburzenia związana z utrudnionym połykaniem pokarmu i płynów.

Fot. nadesłane

Dysfagia to zaburzenia w połykaniu pokarmu i płynów. Schorzenie najczęściej występuje u osób starszych, choć są na nie narażone także osoby młodsze i dzieci. Do rozwoju dolegliwości mogą przyczynić się choroby układu pokarmowego lub zaburzenia neurologiczne. Jak rozpoznać i jak leczyć dysfagie?

Dysfagia – czym są zaburzenia połykania?

Dysfagia to nazwa zaburzenia związana z utrudnionym połykaniem pokarmu i płynów. Termin medyczny pochodzi od greckiego dysphagia słowa będącego połączeniem dwóch członów: dys  złe i phagien połykanie. W tym określeniu kryje się cała istota schorzenia, czyli utrudnione przechodzenie pokarmu z jamy ustnej do żołądka. 

Zgodnie z klasyfikacją medyczną dysfagia nie jest chorobą, a raczej objawem innych schorzeń przełyku. W zależności od przebiegu może mieć mniej lub bardziej nasiloną postać oraz dotyczyć całego lub wybranych odcinków układu pokarmowego. Schorzenie w istotny sposób obniża jakość życia chorego, a leczenie wymaga konsultacji lekarskiej. Leczenie dysfagii wymaga kompleksowej pomocy specjalistów różnych dziedzin, m.in. laryngologa: https://enel.pl/lekarze/wroclaw/laryngolog_119/.

Rodzaje dysfagii 

Jak wspomniano powyżej, dysfagia może dotyczyć różnych części układu pokarmowego i procesów przyjmowania pożywienia. Na tej podstawie wyróżnia się dwa rodzaje zaburzenia:

  • dysfagię przedprzełykową problem z obróbką pokarmu w jamie ustnej i transportem pożywienia w kierunku gardła,
  • dysfagię przełykową problem z transportem pożywienia do żołądka na odcinku przełykowym, odczuwany np. jako zatrzymanie kęsa jedzenia za mostkiem.

Przyczyny dysfagii

Dysfagia może być powodowana przez wiele czynników. W większości przypadków są to nieprawidłowości anatomiczne lub strukturalne, które blokują płynność procesu spożywania pokarmu. Najczęściej dotyczą one budowy jamy ustnej i gardła lub zaburzenia pracy mięśni twarzy. Wśród schorzeń wymienia są także rozszczepy warg i podniebienia, choroby neurologiczne, choroby nowotworowe oraz wole przełyku. 

Specyficzną grupę stanowią choroby powodujące zwężenie przełyku, np. w wyniku zmian zapalnych lub po oparzeniach. Innym przypadkiem może być achalazja przełyku lub tzw. uchyłki. Dysfagia może mieć także podłoże psychiczne. W odróżnieniu od zaburzeń odżywiania nie objawia się wówczas jadłowstrętem lub obsesyjnym myśleniu o jedzeniu, ale strachem związanym z przełykaniem. Jest to tzw. fagofobia.

Objawy dysfagii

Dysfagia przejawia dość charakterystyczne objawy, dzięki czemu schorzenie nie jest trudne w diagnostyce. Większym wyzwaniem może być ustalenie przyczyn dolegliwości. W każdym przypadku pierwszym krokiem jest wizyta u laryngologa lub lekarza ogólnego. Wśród charakterystycznych objawów dysfagii znajdują się znacznie spowolnione i utrudnione spożywanie posiłków. Choremu może towarzyszyć uczucie ucisku w klatce piersiowej i długotrwały kaszel, który utrzymuje się zarówno przed posiłkiem, jak i po nim.

O dysfagii mogą świadczyć resztki pokarmu, które pozostają w ustach po posiłku oraz dostawanie się ich do nosa lub krtani. Chorzy mogą także skarżyć się na odynofagię, czyli ból podczas przełykania. Zmienia się także barwa ich głosu, który staje się po jedzeniu bardziej charkotliwy. Schorzeniu towarzyszy utrata masy ciała oraz obniżone samopoczucie. 

Leczenie dysfagii

Leczenie dysfagii należy prowadzić kompleksowo. Zazwyczaj niezbędna jest pomoc laryngologa, neurologa, dietetyka, logopedy i gastroenterologa. Lekarz w pierwszej kolejności ocenia stopień napięcia mięśni jamy ustnej oraz zleca badanie obrazowe. Następnie dobiera odpowiednie metody ćwiczeń jamy ustnej oraz włącza do terapii leki, które łagodzą uporczywe objawy, m.in. leki na zgagę lub przeciwkaszlowe. W leczeniu dysfagii duże znaczenie ma także dbałość o higienę jamy ustnej oraz odpowiednia dieta i warunki jedzenia.