Wyspa Św. Barbary z betonu? Wizualizacje nie pasują do realiów, ale zagrożenie jest gdzie indziej

Dodano: 12.04.2026 | 12:55

Na zdjęciu: Kontrowersyjna wizualizacja przedstawiona przez urzędników.

Fot. Urząd Miasta Bydgoszczy

Urząd Miasta Bydgoszczy pochwalił się kontrowersyjnymi wizualizacjami Wyspy Św. Barbary – na nich przypomina ona lotniskowiec lub umocnienia obronne, a nie kawałek lądu na rzece. Ze zdjęć i informacji wynika jednak, że wyspa będzie wyglądała podobnie jak teraz – co nie znaczy, że lepiej. Betonowe nabrzeża mają jednak pojawić się gdzie indziej.

Rewitalizacja Wyspy Świętej Barbary jest elementem rewitalizacji bulwarów nad Brdą na odcinku Krakowska – Most Pomorski. Łączny koszt inwestycji to 35 milionów złotych (wśród nich są środki przyznane jeszcze za rządów PiS w ramach Polskiego Ładu), zatem wbrew pojawiającym się komentarzom rewitalizacja wysepki przy Moście Staromiejskim nie kosztuje tyle pieniędzy – inna rzecz, że podobnie jak betonowy fragment bulwarów równoległy do Jagiellońskiej nie wykorzystuje swojego potencjału. Za prace przy bulwarach i wyspie odpowiada firma Strabag.

Urząd miasta w tym tygodniu ogłosił, że najtrudniejszy etap prac związany z remontem umocnienia brzegów Wyspy Św. Barbary jest już zakończony. – Wybraliśmy rozwiązania, które pozwolą lepiej zabezpieczyć rosnące drzewa i nasadzenia nowych roślin. Wyspa z dodatkowymi drzewami, krzewami i kwietną łąką ma stać się zieloną enklawą dla pożytecznych owadów i ptaków – stwierdził magistrat.

Kolejna bydgoska firma zapowiada zwolnienia

W pierwszej kolejności wyremontowano brzeg wyspy. – Zabezpieczają go istniejące ścianki szczelne, na których w ostatnich tygodniach wykonano nowy oczep. To rozwiązanie zostało utrzymane, ponieważ wyspa narażona jest na erozję. Podmywa ją silny nurt wody zrzucanej z elektrowni i czasowo jazu farnego. Skarpy brzegów zabezpieczy natomiast kamienny narzut. W nowe nabrzeże wkomponowaliśmy schody i pachoły cumownicze. To rozwiązanie z myślą o dostępie do Wyspy na czas przyszłych prac serwisowych. Wykonana zostanie też ostroga przy wyspie, której odpowiedni spadek umożliwi swobodne wejście na wyspę ptactwu wodnemu. Zależy nam, by wyspa stała się przede wszystkim ostoją dla ptaków, płazów i owadów – czytamy w komunikacie ratusza. Betonowe brzegi pojawiły się po II wojnie światowej i są widoczne na zdjęciach m.in. z 1972 roku.

Do informacji na stronie bydgoszcz.pl dołączono jednak osobliwe wizualizacje wyspy z wielkimi betonowymi brzegami. To, w połączeniu z ostatnimi informacjami Radia PiK o betoniarce znajdującej się na barce obok kawałka lądu na wodach Brdy, wzbudziło spore zaniepokojenie Bydgoszczan. Przytoczmy kilka komentarzy:

Zmarnowany potencjał. Żeby chociaż pomnik św. Barbary dać… cokolwiek.
Wyspa w projekcie wg mnie straciła urok „enklawy”:( Nie wszystko powinno się zmieniać a kosztów nie chciałabym już komentować. Kierunek by zachować naturalne zasoby Bydgoszczy jest dobry, ale sposób realizacji jest przynajmniej niewłaściwy. Sadźmy więcej drzew min. owocowych w naszym mieście, to zwiększy jego urok, mikroklimat i stworzy warunki korzystne dla ptaków i ogólnie pojętej natury. Więcej drzew i mniej betonozy.
Wizualizacja jest paskudna, tego się nie da obronić. Ktoś skomentował, że wygląda jak krążownik szykujący się do inwazji na Normandię..

Według naszych informacji, Wyspa nie będzie miała aż tak wysokiego brzegu, jak na wizualizacjach – zazwyczaj będzie wyglądała tak, jak na zdjęciu poniżej (fot. UMB) – jej wizerunek będzie jednak zależał od poziomu Brdy.

Kiedyś Wyspa Św. Barbary była bardzo zielona. Pokazują to jej przedwojenne (poniżej, źródło NAC) i powojenne zdjęcia. W ostatnich latach urokliwy drzewostan jednak zniknął – zachowały się jedynie dwa okazy, które podczas remontu zostaną zachowane. – Cała powierzchnia Wyspy zyskała nową warstwę urodzajnego gruntu. W najbliższych dniach rozpoczną się nasadzenia dodatkowych roślin. Wybieraliśmy gatunki uwzględniające specyfikę miejsca, odporne na mróz i zmiany klimatu. Dodatkowo postawiliśmy na roślinność miododajną, i dająca schronienie i wyżywienie ptakom – twierdzi urząd miasta. Czy nowe rośliny przyjmą się? To się dopiero okaże, gdyż w planach są również nowe drzewa.

– Zdecydowaliśmy się na posadzenie trzech dużych drzew olszy czarnej. Zieleń uzupełnią też trzy skupiska czarnego bzu. We wschodniej części wysepki pojawią się byliny (kosaciec żółty i lepiężnik). Na całości wyspy projektuje się łąkę kwietną, wieloletnią na tereny wilgotne. Łąkę stworzą rodzime gatunki wieloletnich kwiatów i gatunków traw – wymieniają urzędnicy. Jeśli będą to tak „duże drzewa”, jak przy Placu Wolności, trudno spodziewać się, że będą rosnąć i staną się ozdobą Wyspy Św. Barbary. Ratusz deklaruje jednak, że „wszystkie rośliny zostaną poddane regularnym zabiegom pielęgnacyjnym”. To oznacza, że przez kilka lat charakterystyczny punkt na rzece będzie wyglądał podobnie jak przed przebudową – dopiero po przyjęciu i podrośnięciu roślin zyska lepszy wizerunek.

– Te będą podlewane, nawożone, a misy wokół drzew odchwaszczane i uzupełniane korą. Przy drzewach będą, w miarę ich wzrostu, formowane korony. Koszenie łąki zaplanowano dwa razy w roku, i to z uwzględnieniem specyficznych wymagań pozwalających na wysyp nasion do gruntu. Przy wszystkich pracach agrotechnicznych stosowane będą Bydgoskie Standardy Zieleni. W trakcie prac nie wycinano jakichkolwiek drzew – napisano w komunikacie.

Wyspa Świętej Barbary. Podświetlone korony drzew i 18. południk

Na Wyspie powstanie też rząd polnych kamieni w linii 18. południka. W ramach zadania – nawiązując do przedwojennego zagospodarowania tego miejsca – zaplanowano wykonanie oświetlenia iluminacyjnego (wedle wizualizacji linia południka ma odbijać się w wodzie), monitoringu i punktu ratowniczego (koło ratunkowe zintegrowane z monitoringiem) i uporządkowanie znaków żeglugowych. Wcześniej zrealizowano też rozbiórkę elementów toru kajakarstwa górskiego. Ze względu na aspekty przyrodnicze wyspy zrezygnowano z wprowadzenia elementów emitujących dźwięk (jak sygnalizator przekraczania 18. południka przez jednostki pływające).

Wyspa o powierzchni około 600 metrów kwadratowych na środku Brdy powstała prawdopodobnie w II połowie XIX wieku z materiału rzecznego podczas regulacji rzeki. Na planach miasta przedstawiana jest od 1876 roku. Nazwa wyspy pochodzi od kultu św. Barbary, patronki szyprów i sterników.

Beton na kolejnych bulwarach?

Betonoza przy Brdzie to niestety bydgoska norma. Wysokie, pionowe (a nie schodkowe) nabrzeża powstały na odcinku przy szpitalu zakaźnym, a teraz rodzą się na odcinku Krakowska – Most Pomorski. Niestety zapowiadany jako lepszy od dotychczasowych projekt bulwarów pomiędzy Mostem Pomorskim a Mostem Kazimierza Wielkiego – tzw. Bartodziejski – także ma mieć betonowe nabrzeża i ma wiązać się z wycinką niemal wszystkich drzew przy rzece.

Jeśli wstępny projekt nie zostanie zmieniony, wysyp „betonowych” komentarzy będzie jeszcze większy i całkiem uzasadniony. Co dalej? Konieczne są działania, by oczekiwane przez mieszkańców Bartodziejów zielone nabrzeża faktycznie powstały. Za realizację tego odcinka odpowiada firma Aarsleff.