Jakie będą dalsze losy bydgoskich bibliotek? Marszałek Całbecki zabrał głos

Dodano: 12.10.2026 | 10:56

Na zdjęciu: Wiele wskazuje na to, że w przyszłości Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna opuści Stary Rynek.

Fot. Tomasz Czachorowski/eventphoto.com.pl dla UMWKP

Jakie będą dalsze losy bydgoskich bibliotek? Marszałek Piotr Całbecki odpowiedział na interpelację radnego Jarosława Wenderlicha, który dopytywał o plany likwidacji filii Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej na Wyżynach i Wzgórzu Wolności oraz o plany budowy nowej siedziby WiMBP.

W czerwcu Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego podjął uchwałę intencyjną w sprawie likwidacji dwóch filii Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy — przy ul. Ujejskiego 58 (Filia nr 12) oraz przy ul. Bohaterów Kragujewca 11 (Filia nr 14). Więcej o tej sprawie pisaliśmy TUTAJ.

– Uchwała spotkała się ze sprzeciwem mieszkańców, rad osiedli Wzgórze Wolności i Wyżyny oraz znacznej części radnych. W odpowiedzi na powyższe działania Rada Miasta Bydgoszczy w dniu 2 lipca przyjęła formalny apel, podpisany przez Przewodniczącą Rady Miasta Bydgoszczy Monikę Matowską, w którym wyraziła sprzeciw wobec planów likwidacji wskazanych filii, zaapelowała o odstąpienie od tych działań i podkreśliła konieczność pilnej budowy nowoczesnej siedziby WiMBP – zaznaczył w interpelacji do władz samorządu województwa radny Jarosław Wenderlich.

– Likwidacja filii ograniczy mieszkańcom dostęp do kultury, edukacji i działalności społecznej. Biblioteki pełnią istotną rolę w życiu lokalnych społeczności, szczególnie dzieci, młodzieży, seniorów oraz osób zagrożonych wykluczeniem. Rada Miasta podkreśla ponownie konieczność pilnej budowy nowoczesnej siedziby Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej. Obecna infrastruktura nie odpowiada potrzebom największej biblioteki w regionie i ogranicza jej rozwój. Rada oczekuje, że środki z budżetu Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz funduszy Unii Europejskiej zostaną przeznaczone na rozwój infrastruktury bibliotecznej, a także przedstawienia harmonogramu budowy nowej siedziby, strategii rozwoju biblioteki opartej na wzmacnianiu sieci placówek oraz planów dotyczących przyszłości obiektów przy Starym Rynku z zachowaniem ich funkcji kulturalnych – czytamy w przyjętym jednomyślnie apelu.

Rada nieprzypadkowo wymieniła w apelu konieczność budowy nowej siedziby WiMBP. Urząd marszałkowski zrezygnował bowiem z realizacji projektu „Droga do nowoczesności”, czyli przebudowy zabytkowego gmachu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej na Starym Rynku. W zamian chce budować nowy obiekt poza sercem miasta, przy stadionie Polonii. Wcześniej, bo w styczniu, radni Bydgoszczy przyjęli podobny apel dotyczący przyszłości WiMBP.

Po kilku miesiącach od przyjęcia apelu Wenderlich zapytał marszałka Piotra Całbeckiego o to, czy zamierza odnieść się do przyjętego pisma, jakie jest jego stanowisko wobec postulatów zawartych w apelu, w szczególności wobec żądania odstąpienia od likwidacji filii przy ul. Ujejskiego i ul. Bohaterów Kragujewca oraz budowy nowej siedziby WiMBP i przedstawienia harmonogramu tej inwestycji, a także wobec wniosku o przedstawienie planów dotyczących przyszłości obiektów przy Starym Rynku z zachowaniem ich funkcji kulturalnych.

W odpowiedzi marszałek podkreślił, że odpowiedział na apel w lipcu. – Województwo oczekiwało wówczas na opinię Prezydenta Miasta Bydgoszczy w sprawie ogłoszonego zamiaru likwidacji miejskich filii bibliotecznych nr 12 przy ul. Ujejskiego 58 i nr 14 przy ul. Bohaterów Kragujewca 11. Prezydent przesłał opinię negatywną wraz z wnioskiem o odstąpienie od tego zamiaru dopiero 31 sierpnia – stwierdził Całbecki. Nadal uważa, że procedura likwidacji została wdrożona z uwagi na „przesłany przez Miasto Bydgoszcz wniosek o zmniejszenie sieci filialnej o wyżej wymienione placówki”.

Według Całbeckiego, organizując działalność 21 filii miejskich, Biblioteka wypełnia obowiązki nałożone na Miasto Bydgoszcz, które nie posiada własnej biblioteki, przez ustawę z dnia 27 czerwca 1997 roku o bibliotekach. – Wysokość środków przekazywanych na ten cel przez miasto nie pokrywa nawet połowy kosztów bieżącego utrzymania filii, w związku z czym Województwo zmuszone jest do dofinansowania kosztów realizacji zadań miasta z własnego budżetu. Województwo, za pośrednictwem Biblioteki, gotowe jest prowadzić sieć filii w dowolnym wskazanym przez miasto kształcie pod warunkiem zapewnienia z jego strony pełnego pokrycia kosztów utrzymania filii i prowadzonej przez nie działalności. Wnioskując o likwidację dwóch filii, miasto miało na celu zmniejszenie tych kosztów. W związku z powyższym adresatem apeli dotyczących kształtu sieci filialnej powinien być prezydent miasta – uważa toruński polityk.

Co z nową siedzibą główną Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy i kompleksem przy Starym Rynku?

W reakcji na interpelację bydgoskiego radnego marszałek podkreśla, że urząd w Toruniu podjął decyzję o budowie nowego obiektu, do którego przeniesiony zostanie kompleks biblioteki głównej, obecnie znajdujący się przy Starym Rynku. Marszałek zapowiedział to rok temu.

– Tak, podjęliśmy decyzję o przeniesieniu, dyslokacji tej jednostki. Tam rzeczywiście znajduje się dzisiaj biblioteka pedagogiczna. Nie po to, aby łączyć tę instytucję, bo nie mamy takiego zamiaru, ale po to, aby ułatwić możliwość realizacji tej inwestycji, ponieważ w obszarze, w miejscu, w którym dzisiaj funkcjonujemy, mieliśmy odmowę ze strony miasta, aby przekazać nam tę nieruchomość na własność. Trudno inwestować w cudze mienie, dlatego będziemy budować tam bibliotekę, gdzie mamy do dyspozycji naszą nieruchomość, a miejsce jest doskonałe – powiedział na sesji sejmiku Piotr Całbecki. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka mieści się przy ulicy Marii Skłodowskiej-Curie 4, obok stadionu Polonii. Ewentualna rozbudowa byłaby możliwa na zapleczu istniejącego budynku.

CZYTAJ TAKŻE: Noc Bibliotek – moc wydarzeń! Wykład o kryminalnej Bydgoszczy i nie tylko

Teraz marszałek podkreśla, że inwestycja jest w trakcie przygotowań. – Na lata 2026–2027 zaplanowano opracowanie dokumentacji projektowej, która określi koszty i harmonogram prac budowlanych. Pragnę zaznaczyć, że przygotowania do inwestycji rozpoczęto z inicjatywy samego Województwa, a nie w reakcji na formułowane w roku 2026 postulaty Rady Miasta Bydgoszczy – odpowiada Wenderlichowi Całbecki.

Co zatem stanie się z siedzibą biblioteki przy Starym Rynku? Stanowisko samorządu województwa jest następujące: po zakończeniu budowy nowego gmachu (nie wiadomo jeszcze, kiedy) kompleks budynków użyczonych przez Miasto nie będzie dalej użytkowany na potrzeby biblioteki głównej.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Najpierw węzeł, potem zmiany w siatce. Powstała koncepcja nowego kształtu komunikacji w gminie Osielsko

– Powyższe kwestie są także omawiane podczas oficjalnych negocjacji dotyczących dalszej współpracy w zakresie prowadzenia przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną sieci filii bibliotecznych na rzecz Miasta. Rozmowy z udziałem przedstawicieli Marszałka Województwa, Prezydenta Miasta i Biblioteki, rozpoczęte 9 marca, nie zostały zakończone. Ostatnie spotkanie w tej sprawie odbyło się 17 września. Przedmiotem uzgodnień jest również przyszłe wykorzystanie kompleksu budynków przy Starym Rynku. Nowe okoliczności ujawnione podczas ostatniego spotkania negocjacyjnego zmusiły Województwo do weryfikacji wcześniejszych zamiarów – napisał Całbecki.

Jakie to okoliczności? – Miasto, mimo niewywiązywania się z obowiązku ponoszenia kosztów prowadzenia na jego rzecz sieci filii bibliotecznych, poinformowało o zamiarze obciążenia Biblioteki kosztami najmu kompleksu budynków przy Starym Rynku, które na mocy porozumienia z 1999 roku udostępniono instytucji nieodpłatnie. Na przestrzeni ostatnich pięciu lat finansowy udział Miasta w utrzymaniu filii nie przekroczył 45%, przez co Województwo zmuszone było dofinansować realizację ustawowych zadań Miasta z własnego budżetu. Tylko w roku ubiegłym nakłady z budżetu Województwa na ten cel wyniosły ponad 4,6 mln zł. W związku z powyższym decyzja w sprawie dalszego wykorzystania budynków przy Starym Rynku zostanie podjęta po przedstawieniu oczekiwań finansowych przez Miasto – stwierdził Całbecki.