Ikona architektury nad Brdą. Nowy Port zmienia Śródmieście Bydgoszczy

Zdjęcia: Nadesłane

Od blisko 27 lat bydgoska firma AWZ Deweloper zmienia oblicze miasta. Teraz pisze kolejny rozdział w pięknej historii Bydgoszczy, tworząc najbardziej oczekiwaną i prestiżową inwestycję – Nowy Port. To projekt, który wprowadza stolicę Metropolii Bydgoskiej na najwyższy poziom i promuje miasto w skali ogólnopolskiej. Nowy Port to już ikona bydgoskiej architektury i dowód, że wielkie wizje warto realizować właśnie nad Brdą.

Idee i marzenia rodzą się każdego dnia – nie każde z nich jednak kończy się realizacją. Marzeniem wiceprezeski AWZ Deweloper Anny Wydrzyńskiej było stworzenie nowego serca Bydgoszczy w idealnym do tego celu miejscu – terenie po Bydgoskiej Fabryce Narzędzi. To obszar z historią: w 1852 roku powstał tu mały zakład rzemieślniczy produkujący magle do prania, który rósł wraz z Bydgoszczą. Pod koniec XIX wieku na terenach przy Brdzie rozpoczęła działalność Fabryka Maszyn i Kotłów Leopolda Zobla, produkująca także promy, lokomotywy czy wagony. Produkcja narzędzi zawitała w miejsce zakładu Zobla już po powrocie Bydgoszczy do Macierzy – po II wojnie światowej “Grakona” (później “Prom”) przekształciła się w Befanę. Zakład działa do dziś. W centrum pozostawił po sobie atrakcyjny grunt, który czekał na odpowiedni pomysł.

Gdy kilkanaście lat temu wróciłam do rodzinnej Bydgoszczy, teren naprzeciwko Opery Nova od razu przykuł moją uwagę. Nie mogłam zrozumieć, jak to możliwe, że najbardziej atrakcyjne miejsce w samym centrum miasta, wciąż pozostaje niezagospodarowane. Obserwując światowe i europejskie trendy, zgodnie z którymi mieszkańcy coraz chętniej wybierają centra miast, w których wszystko jest w zasięgu spaceru, a jednocześnie widząc jak fantastycznie rozwija się i zwraca ku rzece Śródmieście Bydgoszczy, wiedziałam, że to miejsce ma wyjątkowy potencjał. Pomysł powoli kiełkował w mojej głowie, aż po kilku latach pojawiła się możliwość zakupu tego terenu od koncernu, który wcześniej planował w tym miejscu galerię handlową. Te plany na szczęście nie doszły do skutku, co umożliwiło nam zakup i zaproponowanie tu całkiem nowego miastotwórczego kwartału. Nie bez znaczenia jest fakt, że nasza firma – AWZ Deweloper – to lokalna rodzinna firma. Wizja tego miejsca nie była więc wizją tylko biznesową. Chcieliśmy stworzyć miejsce godne naszego miasta – otwarte i służące wszystkim bydgoszczanom.

Kiedy 30 maja 2019 roku Bydgoszcz ujrzała wizję Nowego Portu, uwierzyła w marzenie o nowym sercu miasta łączącym nowoczesność z rzeką i istniejącą zabudową. Warszawska pracownia BBGK Architekci przygotowała projekt, który spełnił wysokie oczekiwania i wpisał się w kontekst miejsca – przede wszystkim dawał jednak nadzieję na nowe życie dla centrum Bydgoszczy. – Zepniemy w końcu klamrą Śródmieście – zadeklarowała wiceprezes.

Budynki Nowego Portu zwróciły się ku Brdzie – do największego skarbu Bydgoszczy. Ta czysta rzeka, która coraz bardziej tętni życiem (przykładem są chociażby cumujące tuż przy Nowym Porcie houseboaty), inspirowała architektów do otwarcia się na nią i pozostawienia sąsiadującej z nią historycznej tkanki – zabytkowego kompleksu obiektów “Befany”, przeznaczonego pod biura, usługi i gastronomię.

Kilka miesięcy po prezentacji wizualizacji Nowego Portu świat się zatrzymał, ale Nowy Port ruszył, zwiastując lepszą przyszłość. Budowa I etapu inwestycji rozpoczęła się na przełomie 2020 i 2021 roku i objęła kompleks budynków od rogu ulic Marcinkowskiego i Obrońców Bydgoszczy. Prace zakończono w 2024 roku. Ich efektem są m.in. dwa wysokie budynki oferujące najwyższy standard i niezwykłe widoki na Bydgoszcz z najlepszej lokalizacji w mieście, rewitalizacja zabytkowych pozostałości fabryki „Befana” oraz zagospodarowanie południowej pierzei ulicy Obrońców Bydgoszczy.

Zachwycają także wnętrza: podłogi i ściany wykonano z naturalnego kamienia, eleganckie drzwi wykończono drewnem dębowym, a wnętrza zdobią przytulne tapety i złote detale. Nie brakuje też mocnych akcentów bydgoskich – grafik autorstwa Dawida Ryskiego przedstawiających Bydgoszcz jako miasto szczęśliwe – żyjące w tle Spichrzów czy Opery Nova. Najwyższy standard Prestige Nowego Portu czujemy już od samego wejścia. Nie ma on sobie równych w Bydgoszczy i jest doceniany w Polsce.

Spacerując wzdłuż Brdy, można podziwiać elewacje z naturalnego kamienia – piaskowca i granitu, duże drewniane okna z litego drewna czy ogromne tarasy z widokiem na rzekę i panoramę miasta. Nowy Port stał się ponadczasową wizytówką miasta i wzmocnił jego metropolitarny charakter, tchnął życie w ścisłe centrum. To jego mieszkańcy będą napędzać bydgoski biznes, kulturę i rozrywkę. Zyskamy na tym wszyscy.

Nowy Port – nowa jakość w Bydgoszczy

AWZ Deweloper we współpracy z BBGK Architekci już w pierwszej części wyjątkowego założenia stworzył walory, których nie znajdziemy w żadnej istniejącej czy planowanej inwestycji w Bydgoszczy. To projekt wybiegający w przyszłość, z szacunkiem do tradycji – efektem tego jest pieczołowita i zgodna z historycznym kształtem rewitalizacja postindustrialnej zabudowy. Budynki przy nabrzeżu Brdy cieszą oko starannie oczyszczoną cegłą, odtworzonymi i naprawionymi elementami architektonicznymi oraz historycznymi balustradami z oryginalnym wzorem.

Przestrzeń Nowego Portu staje się tętniącym życiem sercem Bydgoszczy, oferującym bydgoszczanom i gościom miasta szereg możliwości spędzania wolnego czasu. W ramach Nowego Portu powstają nowe przestrzenie publiczne, a wszystkie partery są przeznaczone na sklepy, butiki i miastotwórcze usługi. Nowy Port powstaje z poszanowaniem tożsamości miasta, harmonijnie łącząc historię, nowoczesną architekturę i ekologię. Zielone dachy budynków, bujne ogrody z tysiącami drzew, krzewów, bylin, traw i kwiatów w prywatnych dziedzińcach dla mieszkańców czy nasadzenia dużych, ośmiometrowych platanów wzdłuż alei Nad Portem to nasza odpowiedź na oczekiwania Bydgoszczan, ale też wskazanie, jak istotna jest zieleń w Śródmieściu. Przy okazji realizacji Nowego Portu chcemy nasadzić jej jak najwięcej. Tworzymy przestrzeń szczęśliwych mieszkańców na lata.

Druga odsłona Nowego Portu

Aktualnie trwa budowa II etapu Nowego Portu, powstającego u zbiegu ulic Obrońców Bydgoszczy i Warmińskiego, tuż przy zielonej alei Nad Portem ozdobionej dużymi platanami. Tę część inwestycji zaprojektowała warszawska pracownia SAAW – tworzący ją zespół architektów był wcześniej częścią BBGK Architekci, odpowiedzialnych za masterplan i I etap inwestycji. II etap powstaje na terenach innej fabryki: prężnie działającej przed wojną Fabryki Pieców Kaflowych, a następnie Wielkopolskiej Fabryki Kafli.

Druga odsłona Nowego Portu to kontynuacja eleganckiej, ponadczasowej architektury i szlachetnych materiałów wykończeniowych. Zespół budynków będzie składał się z pięciu części o zróżnicowanej wysokości. Na elewacjach znów pojawi się naturalny kamień i duże drewniane okna – to standard, którego nie ma żadna inna inwestycja w Bydgoszczy. Ciekawym elementem będzie kamień o ceglanej barwie, nawiązującej do koloru ceglanych obiektów industrialnych w centrum Bydgoszczy, np. Młynów Rothera. Pojawi się on w narożniku ulic Obrońców Bydgoszczy i Nad Portem. Architekturę uzupełnią subtelne detale i wyjątkowe arkadowe przejścia bramne wykończone ceramiką nawiązującą do historii miejsca

W budynkach powstają 202 apartamenty, a w parterach zaprojektowano przestrzenie na sklepy, butiki, kawiarnie i usługi miastotwórcze. W dwukondygnacyjnej podziemnej hali garażowej znajdzie się 219 miejsc parkingowych, komórki lokatorskie i duża rowerownia dla mieszkańców. Ceny zaczynają się od 13.800 zł/m2. Koniec inwestycji i przekazywanie apartamentów w II etapie planowane jest na I kwartał 2028 roku.

AWZ Deweloper. Promuje Bydgoszcz, wspiera promiejskie inicjatywy

Bydgoszcz od dawna słynie z wysokiej jakości designu i niebanalnej architektury – zarówno secesyjnej, jak i powojennej. Budynki stają się magnesem, który przyciąga do miasta coraz więcej turystów i specjalistów od projektowania. Wpływ na to ma także Nowy Port, którego wizja odbiła się szerokim echem w całej Polsce. Dzięki niemu Bydgoszcz potwierdza wizerunek nowoczesnego, ambitnego miasta.

AWZ Deweloper wyraźnie przysłużył się promocji miasta, o czym świadczą liczne publikacje. Jeszcze przed rozpoczęciem budowy Radosław Gajda i Natalia Szcześniak z kanału “Good Idea” na YouTube wskazywali, że Nowy Port to inwestycja, którą warto śledzić.

Nowe serce Bydgoszczy odwiedzili też wybitny polski architekt Robert Konieczny i krytyk Tomek Malkowski, którzy wraz z magazynem “Polityka” pokazali niezwykłą jakość bydgoskich budynków. Artykuły o wyjątkowej bydgoskiej inwestycji znajdziemy także na innych ogólnopolskich portalach: WhiteMAD, Business Insider, Bryła czy Sztuka Architektury.

Nowy Port gościł na okładce “Architektury-Murator” oraz we wcześniejszych numerach magazynu, nominowano go też do prestiżowej nagrody “Polski Cement w Architekturze 2025”.

Już w 2026 roku “Architektura i Biznes” – wiodący magazyn o architekturze w Polsce – poświęcił aż 14 stron Nowemu Portowi; kilka miesięcy wcześniej na łamach “AiB” BBGK Architekci opisywali, jak ze “snu o Bydgoszczy” powstała rzeczywistość, a Nowy Port opisano jako “architekturę, która wychodzi przed szereg”. Do listy publikacji o Nowym Porcie dopisujemy najnowszy artykuł na portalu Culture.pl, w którym Anna Cymer – ekspertka i autorka książek o architekturze „Architektura w Polsce 1945 – 1989” i „Długie lata 90. Architektura w Polsce czasów transformacji” wymienia inwestycje w sercu Bydgoszczy jako jedno z 10 miejsc, które należy odwiedzić w Polsce.

Budowanie lokalnej tożsamości to ważny fundament działalności AWZ Deweloper. Dzięki współpracy z kolekcjonerami bydgoskich pocztówek i miłośnikami miasta – Anną Perlik-Piątkowską i Pawłem Piątkowskim – Nowy Port promuje się niezwykłymi pocztówkami i bogato udokumentowaną historią, którą znajdziemy na stronie inwestycji. Bydgoska spółka ma też przyjemność być mecenasem całej serii „Widoki dawnej Bydgoszczy”, wydawanej przez Wydawnictwo Pejzaż. Wsparcie pozwala autorom – Annie Perlik-Piątkowskiej i Tomaszowi Izajaszowi – przedstawić Bydgoszczankom i Bydgoszczanom czar dawnej Bydgoszczy zarówno w formie słów, jak i widokówek. Dzięki publikacjom na profilach AWZ, wielu mieszkańców odkryło te albumy i zakupiło je do domowych biblioteczek. A każdy klient Nowego Portu otrzymuje je wraz z odbiorem kluczy.

W Nowym Porcie powróciła też historyczna nazwa ulicy – Nad Portem. Przed II wojną światową funkcjonowała w tym kwartale na fragmencie przy Śluzie Miejskiej, a dziś łączy Obrońców Bydgoszczy z Operą Nova. Pomysł nie zostałby zrealizowany, gdyby nie wsparcie instytucji kultury – m.in. Muzeum Kanału Bydgoskiego czy Kujawsko-Pomorskiego Centrum Kultury, ale też najważniejszych bydgoskich stowarzyszeń, jak Bydgoszcz G10 czy Bydgoski Ruch Miejski.

AWZ Deweloper wsparł też kluczową inicjatywę BRM – odbudowę zasypanego w latach 70. odcinka Kanału Bydgoskiego między Focha a Rondem Grunwaldzkim. Bydgoska spółka jest jednym z członków Komitetu Poparcia Przywrócenia Starego Kanału Bydgoskiego i widzi wielką szansę dla miasta w realizacji wizji, której koncepcję przedstawił gdański projektant Paweł Mrozek. Rozpoczyna się ona przy Nowym Porcie. Zaprojektowany przez AWZ Deweloper plac miejski przed Operą Nova byłby bramą do wpierw zielonego deptaku na jednym z Mostów Solidarności, a następnie odtworzonej drogi wodnej.

Od lat marzy mi się stworzenie bydgoskiego parku liniowego wzdłuż Brdy i Kanału Bydgoskiego, który przebiegałby przez całe miasto, łącząc odległe dzielnice zieloną przestrzenią rekreacyjną. Zasypany w latach 70. odcinek Kanału Bydgoskiego od ul. Grottgera do Ronda Grunwaldzkiego jest elementem, którego bardzo brakuje, aby zrealizować tę kompleksową wizję. To pomysł wizjonerski, przyszłościowy, zaplanowany na wiele lat. Ma szansę powstać na długo po tym, gdy wybudujemy Nowy Port. Wymaga realizacji strategicznych inwestycji drogowych, które odciążą ruch z centrum, a następnie opracowania szczegółowych projektów, dokonania uzgodnień oraz znalezienia finansowania. Ale oprócz tego, że prowadzimy w Bydgoszczy biznes, jesteśmy też bydgoszczanami. Chcemy żyć w mieście przyjaznym, zielonym, blisko związanym z wodą. Kibicujemy więc zmianom, które niosą ku temu jeszcze większą szansę.

AWZ Deweloper wsparł też inicjatywę upamiętnienia na osiedlu Bartodzieje – miejscu także ważnym dla spółki, w którym znajduje się jej obecna siedziba i wysokiej jakości inwestycje, jak Awiator czy budynki przy ul. Darłowskiej i Kijowskiej – bydgoskiego archeologa Czesława Potemskiego, który jako pracownik i dyrektor Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego opisywał historię miasta, ale też był wizjonerem. To Potemski już kilka dekad wcześniej widział Wyspę Młyńską jako przyszłe kulturalne serce miasta.

Ikona nowoczesności

Na łamach “Architektury i Biznes” Wojciech Kotecki podkreślił, że wśród inwestorów są osoby, które naprawdę mieszkają w mieście, w którym budują i chcą wnieść trwałą wartość w architekturę, w to swoje miejsce. – Takim inwestorem jest Anna Wydrzyńska (AWZ Deweloper). Umieliśmy narysować te budynki, ale to jest jej wizja i wiara, że takie rozwiązanie ma sens – podkreślił jeden z twórców Nowego Portu.

Nowy Port to bowiem nie tylko projekt mieszkaniowy; to poprzedzony przemyślanym masterplanem symboliczny początek nowego życia Śródmieścia i ikona miasta, która nie powstałaby, gdyby nie wiara we własne marzenia. Jako MetropoliaBydgoska.PL kibicujemy w ich realizacji – cieszymy się, że to właśnie AWZ Deweloper jest partnerem plebiscytu na dziesięciolecie naszego portalu, a Nowy Port – jedną z pięciu nominowanych w kategorii PRZESTRZEŃ I ARCHITEKTURA.