Nakłady na nieruchomość byłego partnera. Jak je rozliczyć? [RADCA w PIĄTEK]

W trakcie związku partnerskiego pani X zainwestowała znaczną kwotę w budowę domu pana Y. Zajmowała się ona wyszukiwaniem ofert, kontaktem ze sprzedawcami, transportem materiałów, projektowaniem wnętrz oraz zakupem niezbędnego wyposażenia domu. Po zakończeniu budowy, związek X i Y przestał istnieć. Jakie roszczenia przysługują pani X ?

Nieodpłatne wykonywanie pracy na rzecz drugiego człowieka skutkuje jego bezpodstawnym wzbogaceniem o wartość majątkową, jaka z jego majątku nie wyszła i jako uzyskana bez podstawy prawnej korzyść, co do zasady podlega zwrotowi (art. 405 KC, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt I ACa 222/10).

Skoro więc pani X, pozostająca z panem Y w konkubinacie, włączała środki finansowe uzyskane z pracy zawodowej do wspólnego budżetu stron, prowadziła dom i gospodarstwo stron, a ponadto intensywnie pracowała fizycznie przy budowie domu i partycypowała w kosztach budowy, brak podstaw do uznania, że poniesione przez nią nakłady mogły zostać zrównane poprzez wspólne zamieszkiwanie.

Wobec okoliczności, iż pan X został przysporzony bez żadnej podstawy prawnej, pani X powinna wezwać go do zwrotu.

Mając na względzie treść art. 405 KC, kto bezpodstawnie uzyskał korzyść majątkową, ten zobowiązany jest do jej wydania (tzw. bezpodstawne wzbogacenie). Zgodnie zaś z art. 410 KC, szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia jest tzw. świadczenie nienależne, czyli sytuacja, w której osoba świadcząca nie była zobowiązana do świadczenia względem osoby, na rzecz której świadczyła. Konsekwencją świadczenia nienależnego jest uprawnienie osoby zubożonej do dochodzenia zwrotu świadczenia na drodze sądowej. Taka sytuacja zachodzi w opisywanej sprawie.

Spełniający świadczenie konkubent może być w pełni świadom braku podstawy prawnej podejmowanego przezeń działania, lecz powinien uważać, że dojdzie do realizacji zamierzonego celu, osiągnięcia konkretnego skutku gospodarczego lub zachowania się drugiego z konkubentów w określony sposób. Cel świadczenia powinien być objęty porozumieniem obu stron. Zubożony spełnia zatem świadczenie po to, aby później, przy współudziale konkubenta, został osiągnięty określony cel. Wskazane roszczenie będzie wyłączone jedynie wówczas, gdy konkubent będzie miał świadomość, że osiągnięcie zamierzonego skutku jest niemożliwe (np. jego partner oświadczył, że kończy związek – w sytuacji, gdy celem świadczenia miało być umocnienie konkubinatu i odchodzący partner nie przywiązuje wagi do gestu, świadczenia drugiego konkubenta).

Sytuacje, w których zastosowanie mają przepisy o bezpodstawnym świadczeniu i o świadczeniu nienależnym będą dotyczyć przede wszystkim przypadków, gdy jedno z konkubentów dokonywało nakładów na rzecz stanowiącą majątek odrębny drugiego konkubenta, gdy świadczona była przezeń praca, usługi na rzecz partnera.

Zgodnie z art. 455 KC świadczenia bezterminowe powinny być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do spełnienia świadczenia, przy czym okoliczność wydłużenia tego terminu nie ma znaczenia i odbywa się na korzyść dłużnika.  Więc datą początkową wymagalności roszczenia pani X będzie data doręczenia wezwania do zapłaty.

Podstawa prawna: art. 405-410  ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r. poz. 2244)

POTRZEBUJESZ PORADY PRAWNEJ? Napisz na prawnik@metropoliabydgoska.pl! Wybrane sprawy omówimy.

Przemysław PIĄTEK
radca prawny
—————————–
» tel. 792 262 264
»  www.radcapiatek.pl

• About
• Latest Posts

Przemysław Piątek

Od lipca 2016 roku prowadzi kancelarię, której główna działalność skupia się na sprawach bankowych, rodzinnych oraz innej tematyki z szeroko pojętego prawa cywilnego.

Latest posts by Przemysław Piątek (see all)

• Komentarz do uchwały Sądu Najwyższego III CZP 40/22 [RADCA w PIĄTEK] - 29 kwietnia 2022
• Ustalenie nieważności, stwierdzenie nieważności i inne wyroki frankowe [RADCA w PIĄTEK] - 22 kwietnia 2022
• Zabezpieczenie roszczenia na czas trwania sprawy frankowej – nowe uwagi [RADCA w PIĄTEK] - 15 kwietnia 2022