Rewolucja komunikacyjna w Bydgoszczy – tramwaj do Fordonu

Dodano: 12.08.2026 | 10:04

Na zdjęciu: Najważniejszym elementem inwestycji zrealizowanej w ramach programu BiT City jest węzeł przesiadkowy Bydgoszcz Wschód. Nad stacją kolejową powstała estakada o długości 544 metrów, której centralną częścią jest “szklana tuba” - przystanek tramwajowy, który umożliwia zejście na perony kolejowe i przesiadkę na pociągi regionalne i Intercity.

Fot. Alicja Chrobak

Już od dekady linia tramwajowa do Fordonu łączy mieszkańców największego bydgoskiego osiedla z centrum miasta. W plebiscycie na dziesięciolecie MetropoliaBydgoska.PL zajęła ona pierwsze miejsce w kategorii Inwestycje.

O uruchomieniu tramwaju do Fordonu mówiono od dekad. Historia linii tramwajowej łączącej centrum Bydgoszczy z jej wschodnimi dzielnicami sięga początków XX wieku, choć jej pełna realizacja zajęła aż 115 lat. Już 16 maja 1900 roku spółka „Allgemeine Lokal-und Strassenbahn-Gesellschaft” otrzymała koncesję na budowę trzeciej linii tramwajowej, która w założeniach miała połączyć Wilczak z Fordonem.

W latach 70. i 80. XX wieku kreślono wizję szybkiej kolei lub szybkiego tramwaju do 160-tysięcznej dzielnicy, powstającej wówczas na deskach kreślarskich. W XXI, mimo trudnych początków i kolejnych zapowiedzi, sen się ziścił.

Do prac projektowych przystąpiono w 2009 roku i zakończono je po trzech latach. Budowa rozpoczęła się jesienią 2013 roku – oficjalnie 22 października – od wycinek i przebudowy skrzyżowania ulic Akademickiej i Korfantego. Tuż obok niego powstała nowa pętla Przylesie, która nie jest jednak używana w ruchu liniowym. Taką funkcję pełnią natomiast pętle Niepodległości i Łoskoń – w ramach inwestycji przy tej ostatniej powstała zajezdnia i hala obsługi tramwajów.

10 lat tramwaju do Fordonu. Zobacz, jak wyglądał przed jego budową [ZDJĘCIA]

Trasa tramwajowa do Fordonu ma swój początek w rejonie pętli Wyścigowa, która dotychczas pełniła funkcję głównego węzła przesiadkowego na trasie Fordon – centrum. Do 2016 roku było to miejsce, w którym Fordoniacy zmieniali środek komunikacji z kołowego na szynowy. Sama pętla została całkowicie przebudowana i także nie pełnił już funkcji liniowej, tylko awaryjną.

Najważniejszym elementem inwestycji zrealizowanej w ramach programu BiT City jest węzeł przesiadkowy Bydgoszcz Wschód. Nad stacją kolejową powstała estakada o długości 544 metrów, której centralną częścią jest “szklana tuba” – przystanek tramwajowy, który umożliwia zejście na perony kolejowe i przesiadkę na pociągi regionalne i Intercity. Następnie trasa biegnie malowniczym odcinkiem przez las przy ulicy Lewińskiego i dociera w okolice Centrum Onkologii. Później jest zlokalizowana pomiędzy powstałymi od nowa podczas budowy trasy dwiema jezdniami ulicy Akademickiej, by na osiedlu Bohaterów skręcić wzdłuż ulicy Andersa i do samego końca na Łoskoniu. Łączna długość trasy to 9,5 kilometra. Inwestycja objęła także budowę 14 par przystanków, przebudowę 9 km ulic i 31 przystanków czy zainstalowanie 250 sygnalizatorów świetlnych.

Wśród najważniejszych zmian w układzie drogowym zrealizowanych w ramach realizacji najdłużej oczekiwanego bydgoskiego zamierzenia inwestycyjnego warto wymienić także m.in. budowę drugiej jezdni ulicy Akademickiej między osiedlem Bohaterów a rejonem ulicy Jasinieckiej, przedłużenie ulicy Andersa od Gieryna do Geodetów, budowę ulicy Ostromeckiej łączącej Andersa i Piłsudskiego z Wyzwolenia, montaż wind i schodów przy wiadukcie na osiedlu Bajka, zmianę przebiegu ulicy Korfantego czy przebudowę skrzyżowania Andersa z Kleeberga i Andersena.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Tak powstawał tramwaj do Fordonu [ARCHIWALNE ZDJĘCIA Z BUDOWY]

Inwestycję ukończono pod koniec 2015 roku. W listopadzie odbyły się pierwsze testy, lecz na pierwsze kursy pasażerowie musieli poczekać do połowy stycznia. Do obsługi trasy zakupiono w Pesie 12 nowoczesnych pojazdów szynowych, które wobec natłoku zamówień w bydgoskiej firmie dostarczano z opóźnieniem, co wpłynęło na przesunięcie inauguracji największej inwestycji związanej z transportem publicznym w historii Bydgoszczy. Ostatecznie pierwszy tramwaj wyjechał z Fordonu w mroźną, śnieżną sobotę, 16 stycznia 2016 roku o godzinie 4:38. W pierwszy weekend woziły one podróżnych bezpłatnie. W sobotę odbyła się także ceremonia otwarcia na pętli Przylesie, połączona z występami artystycznymi i symbolicznym przecięciem wstęgi.

Była to największa inwestycja w transport publiczny w historii miasta, o łącznej wartości 437 milionów złotych, z czego dofinansowanie unijne wyniosło ponad 280 milionów złotych. Prace wykonało konsorcjum firm Gotowski (Bydgoszcz), Kobylarnia, Mosty Łódź, Ferco (Poznań), Tor-Krak i Metrostav (Czechy).

Wspominając wydarzenia sprzed dekady, prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski zaznacza, że tramwaj do Fordonu jest naszą wizytówką, lecz by w pełni docenić jego znaczenie miasto musi dokończyć program rozbudowy nowych linii i modernizacji istniejących torowisk.

– Pamiętam entuzjazm Bydgoszczan, którzy latami czekali na tę inwestycję. Nie bez powodu w końcu mówiliśmy, że to najbardziej oczekiwana linia na świecie, której historia budowy miała ponad 100 lat. Szczególnie u starszych osób widać było taką mieszankę satysfakcji i wzruszenia oraz autentycznej dumy, że są mieszkańcami Bydgoszczy, w której dokonujemy wielkich rzeczy – podkreśla prezydent Bydgoszczy.

Dzięki budowie tramwaju do Fordonu znacznie poprawiła się komunikacja pomiędzy Fordonem, a innymi dzielnicami. Skrócił się czas podróży dla wielu pasażerów. Tramwaje z pętli na Łoskoniu do Wyścigowej docierają w ciągu 18 minut, natomiast dojazd do Ronda Jagiellonów zajmuje 32 minuty. To o kilkanaście minut mniej niż w dawnym systemie przesiadkowym A+T.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: 10 lat od otwarcia linii tramwajowej do Fordonu. Przypominamy ten wyjątkowy dzień [ZDJĘCIA]

– To był strzał w dziesiątkę – liczby pasażerów na fordońskich liniach mówią najwięcej. Podobnie jak czas podróży pomiędzy Fordonem i centrum, który znacznie się skrócił. Zmieniliśmy też, po konsultacjach, układ linii – zamiast dwóch ostatecznie Fordon obsługuje aż 5 linii, które skomunikowały go ze wszystkimi najważniejszymi węzłami komunikacyjnymi i osiedlami. Trafność budowy linii do Fordonu potwierdzają też inwestycje mieszkaniowe. Tereny sąsiadujące z przystankami w Fordonie stały się atrakcyjnym miejscem, w którym powstaje infrastruktura mieszkaniowa – zaznacza Bruski. Warto dodać, że linie fordońskie (3, 5, 7, 10, 11) przewożą obecnie od 43 do 46 tysięcy pasażerów dziennie.

Dziś Bydgoszcz szykuje się do kolejnych inwestycji tramwajowych jak linia na Szwederowo, na Wyszyńskiego oraz na Chocimskiej. Czy budowa linii do Fordonu stanowi dziś pewnego rodzaju punkt odniesienia dla kolejnych inwestycji tego typu w mieście?

– Linia do Fordonu ma swoją specyfikę – trasy łączącej najbardziej oddalone osiedle z centrum miasta. Teraz priorytetem jest stworzenie alternatywnych tras przede wszystkim w centrum. Zależy nam, żeby sieć tramwajowa skomunikowała nie tylko kolejne duże osiedla jak Szwederowo czy Bartodzieje, ale także, by układ torów umożliwiał bezpieczny i niezawodny transport przy zdarzeniach losowych. Dlatego intensywnie pracujemy nad pozyskaniem środków na wydłużanie trasy ze Szwederowa do ronda Grunwaldzkiego, rozpoczęcie prac na linii łączącej ul. Gdańską z Rycerską oraz torowiska wzdłuż ul. S. Wyszyńskiego – dodaje Rafał Bruski.