Bydgoszcz
24C
Słonecznie
48% wilgotność
Wiatr: 4km/h SW
H 25 • L 24
21C
Sr
23C
Czw
27C
Pt
28C
Sob
28C
Nd
Lista odwołanych wydarzeń i zamkniętych miejsc [AKTUALIZACJE NA BIEŻĄCO]
Metropolia BydgoskaAKTUALNOŚCIZnaczenie Rekomendacji S dla kredytów frankowych [RADCA w PIĄTEK]
02.04.2021 | 09:25

Znaczenie Rekomendacji S dla kredytów frankowych [RADCA w PIĄTEK]

Na zdjęciu: Kredyty frankowe są częstym tematem pytań.

Fot. freeimages

Od wielu lat kontrolę i nadzór nad działalnością banków sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego, która poprzez ustawowe uprawnienia czuwa nad bezpieczeństwem obrotu na rynku finansowym, co czyni poprzez wyposażenie jej przez ustawodawcę w stosowne instrumenty prawne.

Jednym z takich instrumentów są, określone w art. 137 punkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy – Prawo bankowe, rekomendacje w sprawie dobrych praktyk ostrożnego i stabilnego zarządzania bankami. Jeżeli bank nie przestrzega rekomendacji KNF to trudno jest wskazać, aby dochował należytej staranności i działała z zachowaniem zasad współżycia społecznego przy zawieraniu umów „frankowych”.

„Rekomendacje noszą wprawdzie cechy aktów dydaktyki oficjalnej, kreującej modele działania banków wobec konkretnych typów ryzyk, bo służą prawidłowej ocenie i dotyczą prawidłowego zabezpieczenia przed konkretnymi ryzykami. Jednocześnie znamionują odpowiedzialność banków za działanie wbrew lub z naruszeniem rekomendacji…”. [J. A. Krzyżewski, Rekomendacje nadzorcze – charakter prawny i zakres mocy obowiązującej, PB 2000, Nr 7-8, s. 111-121; T. Czech, Charakter prawny rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego, Przegląd Prawa Publicznego 2009, Nr 11, s. 63; E. Rutkowska, Środki nadzoru bankowego, w: Prawo bankowe (red. E. Fojcik-Mastalska), s. 193-195].

Rekomendacje wydawane przez Komisję Nadzoru Finansowego stanowią przykład tzw. prawa miękkiego (ang. soft law). Choć rekomendacji nie można traktować jako powszechnie obowiązujących źródeł prawa, stanowią zalecenia dla banków, wyznaczające ramy oczekiwanego zachowania. W Rekomendacji S wskazano podstawowe wymogi dotyczące mechanizmu określania kursów walut w umowach kredytowych. Rekomendacja potwierdza konieczność uregulowania w umowie kredytu zasad dotyczących zarówno sposobów, jak i terminów ustalania kursu wymiany walut, zamieszczając je w zbiorze postanowień, które powinny stanowić minimum treści tej umowy.

Na podstawie art. 137 pkt 5 Prawa bankowego, w dniu 20 marca 2006 r. Komisja Nadzoru Finansowego wydała tzw. Rekomendację S dotyczącą dobrych praktyk w zakresie ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie, w celu ustalenia transparentnych procedur informacyjnych dla klientów kredytów hipotecznych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i uczciwości obrotu.

Banki zobowiązane są do stosowania się do zaleceń, wytycznych i rekomendacji KNF, w zakresie dokonywanych czynności bankowych. Rekomendacja S dotyczyła 5 obszarów, tj. zarządzania, kontroli ryzyka, ryzyka kursowego i ryzyka stopy procentowej dłużnika, zabezpieczenia, a także relacji z klientami.

W części dotyczącej relacji z klientami, wskazano, iż bank powinien dołożyć wszelkich starań, aby przekazywane klientom informacje były jednoznaczne, zrozumiałe i czytelne. Przy kredytach zabezpieczonych hipotecznie bank powinien kierować się zasadami profesjonalizmu, rzetelności, staranności oraz najlepszej wiedzy. Bank ponad swój interes i maksymalizację zysków winien uwzględniać interes klienta, konsumenta, którego poziom wiedzy specjalistycznej i świadomości świata finansów może odbiegać od poziomu reprezentowanego przez bank.

Rekomendacja S, w części V Relacje z klientami, rekomendacja nr 19, nakładała na bank obowiązek dołożenia wszelkich starań, aby przekazywane klientom informacje były zrozumiałe, jednoznaczne i czytelne. Rekomendacja nr 20 nakładała obowiązek działania profesjonalnie, rzetelnie, starannie oraz według najlepszej wiedzy.

Zgodnie z rekomendacją S, rekomendacja 11, pkt 3.1.3 Bank badając zdolność kredytową kredytobiorcy, wnioskującego o kredyt, pożyczkę lub inny produkt, którego wartość uzależniona jest od kursów walut obcych, bank powinien uwzględnić ryzyko kursowe, wynikające z wahań kursu PLN wobec walut obcych i jego wpływ na zdolność kredytową.

Zgodnie z pkt 3.1.4 zdolność kredytowa powinna być obliczana w przypadku udzielania kredytów w walutach obcych przy analizie zdolności kredytowej przy założeniu, że stopa procentowa dla kredytu walutowego jest równa co najmniej stopie procentowej dla kredytu złotówkowego a kapitał kredytu jest większy o 20%.

Dodatkowo, zgodnie z Rekomendacją S, rekomendacja 14, bank powinien zapewnić wartość zabezpieczenia ekspozycji kredytowej zabezpieczonej hipotecznie, aby ta była wystarczająca w całym okresie trwania Umowy. Bank nie uwzględnił ryzyka w postaci wzrostu kursu CHF/PLN i zmiany wartości nieruchomości.

Rekomendacja S, rekomendacja nr 19, w części V – relacje z klientami nakładała obowiązek zachowania pewnych standardów. Zgodnie z pkt 5.1.1 informacje przekazywane klientom powinny uwzględniać ich poziom wiedzy klienta, który w większości przypadków nie jest specjalistą z dziedziny bankowości.

W pkt 5.1.2 statuuje się obowiązek dostarczania informacji o warunkach, prawach i obowiązkach wynikających z Umowy czego banki nie korzystały.

W pkt 5.1.3 nałożono obowiązek przedstawienia kredytobiorcy informacji o całkowitym koszcie kredytu znanym w momencie zawarcia Umowy. Podkreślić należy, że koszt produktu był przez banki wyliczany przy założeniu, że kurs CHF/PLN nie ulegnie zmianie. Kredytobiorcy zawierzyli wskazanemu kosztowi produktu. Można więc uznać, że bank w sposób rażący oszukał kredytobiorców informując o koszcie produktu w zakrzywiony sposób..

W pkt 5.1.5 nałożono na banki obowiązek oferowania klientom w pierwszej kolejności produktów złotówkowych, a dopiero po ich pisemnym oświadczeniu potwierdzającym, że dokonali oni wyboru oferty w walucie obcej, mając pełną świadomość ryzyka związanego z produktami w walucie obcej lub indeksowanymi do waluty obcej można było takie produkty sprzedawać.

Generalnie banki nie oferowały kredytobiorcom produktu w PLN, gdyż twierdziły, że nie mają oni zdolności kredytowej do wzięcia kredytu w PLN, rekomendowały i wmawiały, że jedynym możliwym jaki może uzyskać kredytobiorca jest produkt waloryzowany kursem CHF.

W pkt 5.1.6 nałożono obowiązek sporządzania procedur informowania o ryzykach poprzez wyszkolonych pracowników. Praktyka sprzedażowa banków była jednak odmienna. Produkty powiązane z CHF sprzedawali zarówno sprzedawcy – pracownicy banku, tzw.” doradcy klienta” jak i zewnętrzne podmioty za prowizję.

 To tylko, moim zdaniem, najważniejsze fragmenty Rekomendacji S. Dlaczego banki tak bardzo boją się argumentacji opartej na tejże Rekomendacji? Otóż przy zawieraniu umów kredytów indeksowanych i denominowanych w zasadzie jej nie przestrzegały. O ile nie można z tego zarzutu czynić podstawy swojego ządania, o tyle naruszenie Rekomendacji S uzupełnia pozostają argumentację, jaką podnoszą kredytobiorcy.

Jeśli masz ochotę poczytać trochę o kredytach frankowych, to udostępniłem darmowego ebooka, który stanowi wstęp do problematyki kredytów powiązanych z CHF. Można go brać TUTAJ.


W razie pytań czy też wątpliwości napisz do mnie maila na adres: prawnik@metropoliabydgoska.pl.


Przemysław PIĄTEK
radca prawny
—————————–
» tel. 792 262 264
»  www.radcapiatek.pl
https://www.facebook.com/radcapiatek/

 

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Powiązane treści